مقاله اثر بانکداري الکترونيکي بر رشد ارزش افزودة خدمات صنعت بانکداري ( مطالعه موردي بانک هاي ايران)

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن مقاله اثر بانکداري الکترونيکي بر رشد ارزش افزودة خدمات صنعت بانکداري ( مطالعه موردي بانک هاي ايران) :

کلمات کلیدی : ارزش افزوده، بانکداری الکترونیکی، پول الکترونیکـی، توسـعه اقتصـادی، رهیافـت داده هـای تابلویی

1

چکیده

در چند دهه اخیر با گسترش ابزار ارتباطی و اطلاعاتی، حجم تجارت الکترونیکی در رقابت با تجارت سنتی از رشد چشمگیری برخوردار شده است. با توجه به تاثیر گسترده و عمیق تجارت الکترونیکی بر بازارهای جهانی و همچنین نظر به اهمیت مبادلات پولی و اعتباری در هر فعالیت تجاری – اقتصادی ، تجارت الکترونیکی دارای رشد مناسب و مطلوبی بوده است. در این بـین، بانکهـا نیـز بـرای جـذب مشتریان بیشتر و ایجادگسترش و تنوع در خدمات خود بیکار نبوده اند و به سرعت خود را با فناوریهای ارتباطات و اطلاعات همگـام و همسو کرده اند. در واقع می توان ادعا کرد یکی از دلایل اقبال عمومی به تجارت الکترونیک توجه مدیران بانک ها به اهمیت و لزوم این پدیده بوده است که در نتیجه به گرایش و توجه جدی آنها برای فراهم کردن ساختار بانکداری با شیوه الکترونیکی انجامیده است.

با پیادهسازی صحیح بانکداری و پول الکترونیکی، امکانفارائه خدمات الکترونیکی، تجارت الکترونیکی، کسب و کار الکترونیکی، مالیاتف الکترونیکی، مناقصات الکترونیکی و دهها کاربرد دیگر فراهم فمیشود. این امر در سطح ملی منوط به تعریف و تدوین جایگاه بانکداری الکترونیکی، پول الکترونیکی و زیرساختهای فناوری اطلاعات و در نهایت تعیین ارزش افزوده اقتصادی حاصـل از بکـارگیری خـدمات بانکداری الکترونیکی است.

در مورد بانکداری الکترونیکی و آثار آن بر متغیرها و عملکرد بانکها کارهای چندانی انجام نشده است، از این رو هدف اصلی در ایـن مطالعه بررسی تاثیر بانکداری الکترونیکی بر رشد ارزش افزوده خدمات صنعت بانکداری (با مطالعه موردی در بانک های ایران) اسـت.

در نهایت به این مسئله اساسی که ” با سرمایه گذاری در فناوری اطلاعات و در نتیجه رونق فعالیت های بانکداری الکترونیکی تـا چـه حدی منجر به افزایش کارائی و نهایتا رشد افزوده اقتصادی خدمات سیستم بانکداری خواهد شـد؟” پاسـخ داده و چهـار فرضـیه را در چهارده بانک دولتی و خصوصی در سه حالت مجزا (تمامی بانک ها، بانک های خصوصی و بانک های دولتی) در بازه زمانی 1381 تا

1386 مورد آزمون قرار داده ایم. یافته های تحقیق، بیانگر تاثیر بیشتر بانکداری الکترونیکی در قالب خدماتی چون کارت های صـادره، پایانه ها شعب و شعب سوئیفت، بر بانک های خصوصی و تاثیر بسیار ضعیف خدمات بانکداری الکترونیکی در بخش بانک های دولتی است. در بکارگیری برخی خدمات هر دو نوع بانکداری نتوانسته اند از کارائی خدمات الکترونیکـی ( از جملـه دسـتگاه هـای خـودپرداز، پایانه های فروش و غیره) بهره مند شوند. سرانجام نتایج کمی و کیفی این تحقیق به طور آشکار تاکید بر این واقعیت دارد که سـاختار غیر رقابتی و سنتی بانک ها در زمینه ارائه خدمات متنوع و با کیفیت الکترونیکی منجر به تاثیر بسیار اندك بانکـداری الکترونیکـی بـر سودآوری آن ها گردیده است و نیاز به تغییرات ساختاری در مدیریت و ساختار نظام بانکی کشور است. نتایج حاصـله از ایـن مطالعـه را می توان در راستای تخصیص بهینه منابع، ایجاد ارزش افزوده در بانک ها، افزایش ثروت سهامداران و ترغیب بـه سـرمایه گـذاری در این صنعت قرار داد، همچنین معیاری مناسب برای اندازه گیری عملکرد این صنعت تهیه و زمینه های ارائه راهکارهای بهینه سـازی را شفاف می نماید تا با اعمال نظرات اصلاحی بتوان در بالابردن روابط موثر و رضایت بخش میان بانک و مشتریان آن گام برداشت.

-1 مقدمه

سود آوری پائین ، صنعت غیر رقابتی، بالا بودن هزینه تمام شده تولید کالا و همچنین رشـد صـنعت در شـرایط انحصـاری بـه همـراه تصدی گری دولت در اقتصاد ایران از جمله دلایلی هستند که حتی می تواند موجـب تـاخیر در عضـویت در سـازمان تجـارت جهـانی

(WTO) گردد. با این توضیح و با توجه به ساختار دولتی بانک های بزرگ کشور که شرایط رقابت را خنثی می کند و همچنـین رشـد نیافتگی فناوری اطلاعات در مدیریت کلان کشور و بالا بودن ریسک سرمایه گذاری در ایران همه از دلایلی هستند که موجـب شـده

2

اند سهم ایران از تجارت الکترونیکی بسیار پایین عنوان شـود. بنـابراین هـدف اصـلی از ایـن مطالعـه، ارزیـابی اثـر توسـعه بانکـداری الکترونیکی بر عملکرد اقتصادی سیستم بانکی ( با مطالعه در بانک های ایران ) است، به طوری که به این مساله اساسی که با سرمایه گذاری در فناوری اطلاعات و در نتیجه رونق فعالیت های بانکداری الکترونیکی تا چه حدی منجر بـه افـزایش کـارائی و نهایتـا رشـد افزوده سیستم بانکداری خواهد شد؟ پاسخ داده و چهار فرضیه را در چهارده بانک دولتی و خصوصی در سه حالت مجزا (تمـامی بانـک ها، بانک های خصوصی و بانک های دولتی) مورد آزمون قرار داده ایم. در اولین فرضیه، تاثیر بانکداری الکترونیکـی در قالـب توسـعه شعب الکترونیکی (دستگاههای ATM ، کارتهای الکترونیکی و ;) بر رشد ارزش افزوده خدمات بانک های دولتی، فرضیه دوم تاثیر بانکداری الکترونیکی در قالب توسعه شعب الکترونیکی (دسـتگاههای ATM ، کارتهـای الکترونیکـی و ;) بـر رشـد ارزش افـزوده خدمات بانکهای خصوصی، فرضیه سوم تاثیر رشد دارایی ها و بدهی های سیسـتم بانکـداری و رشـد اقتصـادی در ایجـاد رشـد ارزش افزوده خدمات بانک ها و در فرضیه چهارم تاثیر بیشـتر بکـارگیری بانکـداری الکترونیکـی بـر ارزش افـزوده ی خـدمات بانـک هـای خصوصی تحلیل می شوند. پس از برآورد و تحلیل نتایج بدست آمده میزان اثر بانکداری الکترونیکی بـر رشـد ارزش خـدمات صـنعت بانکداری مشخص می گردد که معیاری مناسب برای اندازه گیری عملکرد این صنعت است و زمینه های ارائه راهکارهای بهینه سازی را شفاف می نماید. با اعمال نظرات اصلاحی می توان در بالابردن روابط موثر و رضایت بخش میان بانک و مشتریان آن گام برداشت.

از این رو با تصریح اقتصادی یک مدل رگرسیونی، خدمات بانکداری الکترونیکی تاثیرگذار بر ارزش افزوده خدمات بـانکی بـر عملکـرد سیستم بانکی در ایران در بازه زمانی 1381 تا 1386 تاکید خواهد شـد. بـدین ترتیـب در ادامـه مقالـه در بخـش 2 بـه بررسـی مقولـه بانکداری الکترونیکی و آثار آن از بعد نظری پرداخته خواهد شد. سپس در بخش 3 روش و متغیرهای تحقیق توضیح داده می شـود. در بخش 4 تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیه ها ارائه خواهد گردید و در بخش پایانی نیز پیشنهادهای اصلاحی با اسـتناد بـه یافتـه های تحقیق بیان می شود.

-2 مبانی نظری و پیشینه تحقیق

واژه بانکداری الکترونیکی در جهان عمری کمتر از دو دهه دارد. این واژه پس از ایجاد و توسعه شبکه های فراگیر رایانـه ای در جهـان وارد عرصه ادبیات بانکداری بین الملل شده است. بانک ها به عنوان رکنی مهم در ساختارهای اقتصادی و نظام های مالی، می بایستی همگام با تحولات جهانی، خود نیز سر منشا تحولات تازه تری باشند. برای شناخت بهتر، دو تعریف مختلف بانکداری در زیر ارائه شـده است :

بانکداری الکترونیکی، یکی از پدیده های مهم حاصل از بکارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات و همچنین مدیریت اطلاعات است که تحولی بس عمیق در سیستم های پرداخت و معاملات داشته است، به طوری که افزایش کارایی، اثر بخشی سیسـتم هـای بـانکی، نحوه خدمات رسانی به مردم و جلب رضایت عمومی در سطح وسیعی است. بانکداری الکترونیکی نوعی خاص از بانکـداری اسـت کـه برای ارائه خدمات خود از یک محیط الکترونیکی مانند اینترنت استفاده می کند. در این نوع بانک تمامی عملیات بانکی اعم از دریافت یا واریز کردن پول، تائید امضا، مشاهده موجودی و دیگر عملیات بانکی، به صورت الکترونیکی انجام می شود.1

“بانکداری الکترونیکی ، ارائه مستقیم خدمات و عملیات بانکی جدید و سنتی به مشتریان از طریـق کانـال هـای ارتبـاطی متقابـل الکترونیکی است”(سید جوادین، .(1385

1 مجموعه مطالعات برنامه ریزی استراتژیک بانک رفاه، 1384

3

گسترش بانکداری الکترونیکی زمینه های لازم را در جهت حذف روش ها و شیوه های مبتنی بر نظام های بروکراتیک فراهم می کند.

نگرش شعار گونه مشتری مداری که اکثر بانک ها آن را بیان می کنند به واقعیتی عملی تغییر پیدا خواهد کـرد. در واقـع آنچـه انتظـار مشتری از یک بانک پیشرو و پویاست ارائه بهترین خدمات در کوتاهترین زمان است. بانکداری الکترونیکی به مشتری این امکـان را می دهد تا در مقابل تنوع خدمات قادر به گزینش باشد. بانکداری الکترونیکی همانطور که پیشتر اشاره شـد ابزارهـای مـوثر در فرآینـد تجارت الکترونیکی است. از همین رو گسترش کمی و کیفی در بانکداری الکترونیکی نقش به سزایی در تجارت الکترونیکی بـر جـای خواهد گذاشت. بانک هایی که گرایش به سمت بانکداری الکترونیکی دارند همیشه در پی یافتن راه ها و روش های گسـترش کمـی و کیفی خدمات خود هستند و در این میان از پیشرفت های سایر رقبا نیز غافل نخواهند ماند. بانکداری الکترونیکی رقابت تجارتی میـان بانک های عامل را گسترش می دهد و این در نهایت موجب رونق اقتصادی بانک و بهره مندی بیش از پیش مشتری خواهـد شـد. در بانکداری الکترونیکی مدیریت این امکان را خواهد داشت که با نظارت دقیقی روند افت و یا افزایش جایگاه بانک را در عرصه تجارت و رقابت به صورت دقیق و آنلاین مورد بررسی و تحلیل قرار دهد (حسنی، .(1386

چنانچه گفته شد، با توجه به جایگاه بانکداری الکترونیکی در تجارت الکترونیکی و تاثیرات مختلف آن بر بخش هـای مختلـف زنـدگی بشر در سال های اخیر مطالعات نسبتا وسیعی پیرامون شناخت، مزایا، معایب و موانع بانکداری الکترونیکی و عوامل تاثیرگذار بر استقرار بانکداری الکترونیکی صورت گرفته است.

لینک کمکی