مقاله نقش تشويق و تنبيه در تعليم تربيت اسلامي

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن مقاله نقش تشويق و تنبيه در تعليم تربيت اسلامي :

چکیده

تشویق و تنبیه از عوامل مؤثر در یادگیری به شمار می روند. معمولا افراد اموری را یاد می گیرند که فراگرفتن آن ها همراه با تشویق باشد و از انجام اموری که با سرزنش همراه باشد، خودداری می کنند.

با مطالعه قرآن مجید و روایات اهل بیت، چنین برمی آید که آن بزرگواران از تشویق به صورت کلامی و معنوی برای تربیت کودکان استفاده می کردند و اسلام، توسل به خشونت و تنبیه را در امر تعلیم و تربیت ناپسند دانسته است.

این تحقیق روش های تشویق و تنبیه را بررسی کرده و محاسن و معایب آن را بیان کرده است.

کلمات کلیدی: تشویق، تنبیه، تعلیم و تربیت اسلامی

.1 مقدمه

هر کودکی باید یاد بگیرد که چه رفتاری مورد قبول و پذیرش و چه رفتاری نامطلوب است. در حقیقت کودك باید خوب را از بد و خیر را از شر تمییز دهد. والدین و مربیان کودك در یادگیری و درك این امر نقش مهمی دارند و به صورت آگاهانه و ناآگاهانه در پرورش شخصیت کودکان اثر می گذارند.

رفتار والدین و مربیان با کودك باید منطقی و حساب شده باشد. توجه زیاد به کودك یا کم توجهی به او می تواند، اثرات نامطلوبی بر رفتار او داشته باشد. حفظ کرامت فرد توسط والدین و بزرگترها عاملی می شود که کودك برای خود ارزش قائل شود و در ورطه پستی ها و زشتی ها سقوط نکند. پس باید دانست، تشویق و تنبیه توسط والدین و مربیان نقش بسیار مؤثری در تربیت کودکان دارد.

هر کسی در طول روز با نوعی تشویق و تنبیه به صورت مستقیم یا غیر مستقیم، ارادی یا غیر ارادی سروکار دارد ولی کمتر کسی است که از ماهیت تشویق و تنبیه و عواقب و نتایج واقعی آن اطلاع داشته باشد. این مقاله تلاش می کند نقش تشویق و تنبیه را در تعلیم و تربیت اسلامی بررسی کرده و محاسن و معایب آن را بیان کند.

.2تشویق و تنبیه

از تعالیم اسلامی چنین بر می آید که وظیفه ی مربی، ساختن و پروراندن کلی دانش آموز و مزین کردن او به مکارم اخلاق و فضایل انسانی است که جز از طریق محبت و تشویق به کودکان انجام نمی گیرد .[1]

انسان به طور طبیعی از پاداش لذت می برد و از تنبیه روی گردان است. همین گرایش سبب ترغیب انسان به انجام کارهای خوب و خودداری از انجام کارهای ناپسند می شود. تجربیات آدمی در طول تاریخ تأثیر پاداش و تنبیه را تایید می کند .[2]

.3تشویق

تشویق عبارتست از ارائه عاملی خوشایند به دنبال رفتار برای تکرار رفتار .[3]

تشویق از نظر لغوی به معنای آرزومند کردن، به شوق افکندن و راغب ساختن است. در حقیقت تشویق عاملی است که موجب ایجاد ذوق و شوق، تحرك و امید و علاقه در انسان شود.

تشویق در پیشبرد تعلیم و تربیت نقش مهمی را ایفا می کند، زیرا انسان به طور طبیعی می خواهد اعمال و رفتارش مورد قبول و پسند اطرافیان قرار گیرد .[4]

در قرآن کریم و بیانات پیشوایان دینی تشویق و ترغیب به انجام کارهای نیک و پسندیده و تحسین و تمجید نیکان مورد توجه قرار گرفته و کسانی که در راه دانش و کمال گام بر می داشته اند، مورد ستایش و تحسین قرار گرفته و چه بسا از پاداش های مادی نیز بهره مند می شدند .[5] هم چنین وجود بهشت و جهنم، انذار و تبشیر پیامبران، آیات مربوط به پاداش و کیفر و; جلوه هایی از پاداش و تنبیه می باشند.

در قسمتی از آیه ی 62 سوره ی بقره آمده است:

عملَ صالحا فَلَهمنْم أَجرُهم عند ربهِم ولَا خَوف علَیهِم ولَا یهحمزَنُونَ آنهایی که به خدا و روز قیامت ایمان آوردند و عمل نیکو انجام داده ند، پاداش آنان نزد پروردگارشان است و نه ترسی بر

ایشان مسلط خواهد شد و نه غمگین می شود.

امام علی (ع)خطاب به مالک اشتر درباره ی نفش تشویق می فرماید:

واصل فی حسن الثناء علیهم و تعدید ما أبلی ذوو البلاء منهم فإن کثره الذکر لحسن فعالهم تهز الشجاع و تحرض الناکل إن شاء االله

همواره از آنان ستایش کن و کارهای مهمی که انجام داده اند، برشمار زیرا یادآوری کارهای ارزشمند آنان شجاعان را بر می انگیزد و ترسوها را به تلاش وامی دارد، اگر خدا بخواهد .[6]

امام صادق(ع) دانشمندان و کسانی را که در راه علم و تقوا گام بر می داشتند، تحسین و تشویق می فرمود و آنان را مورد تکریم و احترام قرار می داد ]7.[

.3,1انواع تشویق

اولیاء و مربیان باید با توجه به سن و سطح درك کودك، اوضاع و شرایط خاص زندگی و ارزش و اهمیت کار او، نوع تشویق و میزان آن را انتخاب نمایند.

صورت های مختلف تشویق شامل دلجویی، به کار بردن عبارت محبت آمیز، نگاه توأم با لبخند و محبت، جایزه دادن و;

است.

لینک کمکی