مقاله گزينش پرتفوي بهينه در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از روش در معرض خطرشرطي((CVaR

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن مقاله گزينش پرتفوي بهينه در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از روش در معرض خطرشرطي((CVaR :

هدف از مطالعهی حاضر بررسی چگونگی گزینش پرتفوی بهینه در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از روش در معرض خطر شرطی((CVaR

است. به این منظور از آمار و اطلاعات معاملات سهام 50 شرکت برتر بورس اوراق بهادار تهران (سه ماهه دوم (1393 و طی یک بازه زمانی 2 ساله استفاده شده است. براساس 3 سطح ریسکگریزی، 4 سطح سرمایهگذاری، 4 دوره سرمایهگذاری ،2 سطح اطمینان و دو روش در قالب 144

سناریو، با بهرهگیری از شاخص CVaR و نرمافزار GAMS اقدام به گزینش پرتفوی بهینه گردید. نتایج نشان داد: روش نمونه برداری نسبت به روش پارامتری برتری دارد. با افزایش طول دوره سرمایهگذاری وکاهش درجهی ریسک، بازدهی افزایش مییابد. سطوح سرمایهگذاری تغییری در ترکیب پرتفوی بهینه ایجاد نمیکند و تنها تعداد سهام از شرکتهای منتخب افزایش مییابد، از طرفی با افزایش سطح اطمینان شاخص CVaR

ترکیب پرتفوی متنوع میشود.
کلمات کلیدی : بورس، سرمایهگذاری، پرتفوی بهینه، ریسک،بازده، CVaR
مقدمه:

بورس اوراق بهادار از سویی مرکز جمع آوری پس اندازها و نقدینگی بخش خصوصی به منظور تأمین مالی پروژه های سرمایه گذاری بلندمدت است و از سویی دیگر، مکان رسمی و مطمئنی است که دارندگان پساندازهای راکد می توانند در آن محل مناسب و ایمن، وجوه مازاد خود را برای سرمایه گذاری در شرکتها به کار بیندازند [1] امروزه بورس به عنوان ابزاری بسیار مهم از بازار سرمایه ،نقش ویژه ای را در رشد اقتصادی ایفا می کند و با قیمت گذاری ،کاهش ریسک ، تجهیز منابع و تخصیص بهینه سرمایه ، زمینه را برای رونق اقتصادی فراهم می نماید.[2]

مسئله اصلی هر سرمایهگذار در بورس اوراق بهادار تعیین مجموعه اوراق بهاداری است که مطلوبیت حاصل از سرمایهگذاری وی را حداکثر نماید. این مسئله معادل انتخاب یک پرتفوی بهینه از مجموعه پرتفوهای ممکن است که تحت عنوان مسئله گزینش پرتفوی نامیده می شود. سرمایهگذاران بورس سعی دارند ترکیبی از اوراق بهادار را انتخاب کنند که کمترین ریسک و بالاترین بازده را داشته باشد.[3]

برای اندازهگیری میزان ریسک یک پرتفوی ، میتوان از شاخصهای مختلفی استفاده کرد. هر یک از شاخصها، جنبههای مختلفی از ریسک یک پرتفوی را مورد ارزیابی قرار میدهد. با این حال، هدف اصلی در محاسبه این شاخصها، اندازهگیری میزان ریسک یک پرتفوی است.[4] از این رو یکی از شاخصهایی که در سالهای اخیر در زمینه مدیریت ریسک سرمایهگذاریها ، به میزان زیادی مورد توجه قرار گرفته است شاخص CVaR میباشد [5]

برای محاسبه این معیار بایستی بر توزیع تغییرات ارزش پرتفوی تمرکز کرد. در روش سنتی محاسبه این معیار، فرض میشود که تغییرات ارزش پرتفوی از توزیع نرمال پیروی میکند، در حالی که در تحقیقات بسیاری فرضیه نرمال بودن بازده داراییهای مالی رد شده است. به همین دلیل گزینش پرتفوی بهینه با استفاده از شاخص CVaR در چارچوب دو روش پارامتری و نمونهبرداری انجام میشود. درجه ارتباط بهینه بودن پرتفوی انتخاب شده با دو روش مورد اشاره، سطح اطمینان CVaR ، بودجه سرمایهگذار و طول دوره سرمایهگذاری موضوعات مهمی است که در این پژوهش به آن پرداخته میشود.

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت دولتی (گرایش مالی دولتی)، دانشگاه آزاد اسلامی واحد فیروزکوه

2 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

نوآوریهای متعدد در امور مالی، هم بکارگیری روش میانگین- واریانس را دربردارد و هم بسط و گسترش متدولوژی معیارهای مختلف اندازهگیری ریسک را شامل میشود. هم اکنون معیار ارزش در شرایط توام با مخاطره شرطی، یکی از معیارهای عمومی اندازهگیری ریسک است که توسط تئوری-

پردازان و دستاندرکاران بازار پیشنهاد میشود .[6] از زمانی که راکفلر و یوریزف مدل CVaR را پیشنهاد کردند، تئوری و بکارگیری این مدل به سرعت گسترش یافت.[7] ارزش در شرایط توام با مخاطره((VaR، وCVaR مکررا به عنوان معیارهای ریسک در مدیریت ریسک مورد استفاده قرار گرفتهاند ،VaRبیشترین زیان مورد انتظار را در افق زمانی مشخص در سطح اطمینان معین اندازه گیری می نماید [8] وCVaR معادل آن، به صورت انتظار شرطی از ضرر پرتفوی که بزرگتر یا مساوی با VaR است تعریف میگردد[9]

CVaR معیار منسجمتری برای اندازهگیری ریسک میباشد و خصوصیات جالبی را از خود بروز میدهد: اول اینکه، CVaR نسبت به آنالیز میانگین-

واریانس در مواجه با توزیع نامتقارن بازدهی سرمایه، بهتر عمل میکند و دوم آنکه، حداقلسازی CVaR معمولا در نتیجه حل یک مسئله برنامهریزی همگرا (محدب) مانند مسائل برنامه ریزی خطی است که به تصمیمگیرنده اجازه میدهد بصورت کاراتر و بهتری از عهده یک مسئله پرتفوی با مقیاس بزرگ برآید [10]

روش تحقیق: با توجه به اینکه هدف از تحقیق حاضر مقایسه دو روش گزینش پرتفوی میباشد، تحقیق یک تحقیق کاربردی است که در چارچوب
یک تحقیق توصیفی صورت میگیرد. با توجه به موضوع تحقیق انجام مطالعه از نوع پیمایشی است.
جامعه تحقیق، شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در سال 1393 هستند. همچنین 50 شرکت برتر بورس اوراق بهادار تهران که در سه
ماهه دوم 1393 به عنوان 50 شرکت برتر معرفی شدند به عنوان نمونه تحقیق انتخاب شدند.اطلاعات مورد نیاز از سایت رسمی شرکت بورس اوراق
بهادار تهران استخراج شده است(جدول شماره (1
شمارهجدول :1 فهرست 50 شرکت فعال مورد مطالعه بورس اوراق بهادار تهران – سه ماهه دوم 1393
متغیر نام شرکت نماد متغیر نام شرکت نماد
X1 صنایع پتروشیمی خلیج فارس X 26 سایپا خساپا
X 2 س. نفت و گاز و پتروشیمی تامین تاپیکو X 27 پتروشیمی شازند شاراك
X 3 پالایش نفت بندرعباس شبندر X 28 خدمات انفورماتیک رانفور
X 4 فولاد مبارکه اصفهان فولاد X 29 بانک اقتصادنوین ونوین
X 5 شرکت ارتباطات سیار همراه X 30 پتروشیمی فناوران شفن
X 6 سرمایهگذاری غدیر(هلدینگ) وغدیر X 31 نفت بهران شبهرن
X 7 مخابرات ایران اخابر X 32 نفت سپاهان شسپا
X 8 گسترش نفت و گاز پارسیان پارسان X 33 سرمایهگذاری دارویی تامین تیپیکو
X 9 معدنی و صنعتی گل گهر کگل X 34 پتروشیمی شیراز شیراز
X 10 ملی صنایع مس ایران فملی X 35 بانک کارآفرین وکار
X 11 بانک پاسارگاد وپاسار X 36 سرمایهگذاری خوارزمی وخارزم
X 12 گروه مدیریت سرمایه امید وامید X 37 صنایع شیمیایی ایران شیران
X 13 گروه مپنا(سهامی عام) رمپنا X 38 بانک انصار وانصار
X 14 معدنی وصنعتی چادرملو کچاد X 39 سیمان فارس و خوزستان سفارس
X 15 سرمایهگذاری صندوق بازنشستگی وصندوق X 40 توسعه صنایع بهشهر(هلدینگ) وبشهر
X 16 فولاد خوزستان فخوز X 41 صنایع پتروشیمی کرمانشاه کرماشا
X 17 بانک صادرات ایران وبصادر X 42 حفاری شمال حفاری
X 18 توسعه معادن وفلزات ومعادن X 43 بانک سینا وسینا
X 19 پتروشیمی پردیس شپدیس X 44 توسعه معدنی و صنعتی صبانور کنور
X 20 بانک پارسیان وپارس X 45 ماشین سازی اراك فاراك
X 21 ایرا ن خودرو خودرو X 46 گروه بهمن خبهمن
X 22 کشتیرانی جمهوری اسلامی حکشتی X 47 سرمایهگذاری سایپا وساپا
X 23 فولاد خراسان فخاس X 48 سرمایهگذاری ملی ایران ونیکی
X 24 پتروشیمی خارك شخارك X 49 سرمایهگذاری توسعه ملی وتوسم
X 25 پالایش نفت تبریز شبریز X 50 کالسیمین فاسمین

در این تحقیق پس از گردآوری اطلاعات در بازه زمانی 2 ساله و برای ایجاد شرایط برابر جهت انجام تجزیه و تحلیل آماری یک بازه زمانی 84 روزه

فعالیت شرکت در زمینه انجام معاملههای بورس منتهی به 1393/7/14 انتخاب گردید. بازه زمانی مذکور بدلیل کمترین روز معاملات شرکت توسعه

معدنی و صنعتی صبانور (کنور) با 84 روز معامله به عنوان شرکت پایه انتخاب شد. و از آنجاییکه آخرین روز معامله این شرکت 1393/7/14 بود، اطلاعات مابقی شرکتها همانند شرکت فوقالذکر از آخرین روز معامله یعنی 1393/7/14 به ماقبل تا 84 روز جمعآوری گردید. جهت بررسی اثر درجات ریسکگریزی سه سطح ریسکگریزی پایین، متوسط ، بالا و به منظور ارزیابی اثرات سطوح نقدینگی چهار سطح10، 100، 1000 و 10000

میلیون ریال مورد بررسی واقع شد. 4 دوره سرمایهگذاری شامل 5 روزه، 10 روزه، 15 روزه، 20روز و مدلهای VaR و CVaR در سطوح اطمینان 95 و 99 درصد اطمینان مد نظر قرار گرفت. بدین ترتیب در این مطالعه 144 سناریوی مختلف مورد بررسی قرار گرفتند.

استفاده از شاخص CVaR در تعیین پرتفوی بهینه نسبت به شاخصهای دیگر از دقت و مزیت بالاتری برخوردار است. این امر در مطالعات مشابه از جمله مطالعه ای که توسط آلن و حسینی یکانی[11]انجام شده است، مشهود می باشد. از این رو، در این مطالعه شاخص CVaR جهت انتخاب پرتفوی بهینه و مقایسه دو رهیافت پارامتری و نمونه گیری مورد استفاده قرار می گیرد.

سرمایه گذاری را در نظر بگیرید که قصد دارد پرتفویی بهینه از بین m سهام ( m و;و2و ( i=1 در افق زمانی((T انتخاب کند. این سرمایه گذار می

تواند موقعیت های مختلفی را برای بردار تصمیم Xکه همان پرتفوی منتخب سرمایه گذار می باشد را انتخاب کند، بطوریکه :
(1) از سرمایه گذاری در m
اگر بردار تصادفی y
را به عنوان بردار قیمت های سهام مورد نظر در پایان دوره سرمایه گذاری در نظر بگیریم، نرخ زیان حاصل ,X ,…,X X X
(2) ) را میتوان به صورت تابعی از دو بردار تصمیم X R و بردار تصادفی به y R صورت زیر نشان داد.
سهم (
,
اگر قیمتهای اولیه سهام در زمان خرید بصورت p ,p , … , p p باشد، ارزش اولیه پرتفوی انتخابی با محدودیت بودجه سرمایه گذار ( )
بصورت زیر قابل تعریف است: (3)
تحت چنین شرایطی، رابطه (2) را می توان به صورت زیر بازنویسی کرد [12] X p
(4) دارد. با استفاده از X E |f X,y | پیوسته
بصورت
فرض می کنیم که برای هر ، می باشد. همچنین به جهت تسهیل در ارائه فرض می کنیم که ، تابع فراوانی
روش راکفلر و یوریزف((2002تمام نتایج می تواند در حالتی که توزیع ناپیوسته نیز داشته باشد ارائه گردد. انتخاب
پرتفوی با پایینترین سطح زیان مورد انتظار، از کارایی لازم برخوردار نیست. بین ریسک و بازدهی رابطه مستقیمی برقرار است که اگر به دنبال پرتفویی

با حداکثر بازدهی باشیم، پس ریسکی ترین پرتفوی را نیز انتخاب کردهایم. ولی سرمایه گذار میتواند سطحی از زیان انتظاری مانند را بپذیرد که برابر
حداقل زیان نیست ولی همین مقدار هم ریسک را کاهش می دهد. اگر سطح ریسک در پرتفوی منتخب را با نشان دهیم، مسئله بهینهسازی برای
این سرمایه گذار میتواند بصورت زیر نوشته شود [13] E

لینک کمکی