تحقيق مفهوم امام در گذر زمان (تا نيمه سده دوم)

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

 تحقيق مفهوم امام در گذر زمان (تا نيمه سده دوم) دارای 43 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد تحقيق مفهوم امام در گذر زمان (تا نيمه سده دوم)  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است

بخشی از فهرست مطالب پروژه تحقيق مفهوم امام در گذر زمان (تا نيمه سده دوم)

چکیده    
مقدمه    
واژه‏هاى هم‏حوزه    
معناشناسى امام در لغت25    
واژه امت    
پیشینه و بستر اجتماعى    
امام در دو گفتمان مجاور    
1 گفتمان خلافت    
2 زیدیه    
بررسى تحولات    
چگونگى ساخت و تحول معنا    
در پاسخ به این اشکال، دو پاسخ داده شده است:    
1 شروط لازم و کافى    
الف) نظریه «توصیف»90    
ب) نظریه «سببى»91    
یکم ـ وجود انگیزه کافى در افراد؛    
2 پیش‏نمونه‏ها    
بررسى یک احتمال    
نتیجه گیرى    
منابع    

بخشی از منابع و مراجع پروژه تحقيق مفهوم امام در گذر زمان (تا نيمه سده دوم)

1 ابن الأثیر، عزالدین ابوالحسن على بن محمد الجزرى، اسدالغابه فى معرفه الصحابه، بیروت، دار الفکر، 1409 ق / 1989 م

2 ابن الجوزى، ابوالفرج عبدالرحمن بن على بن محمد، المنتظم فى تاریخ الملوک و الأمم، تحقیق محمد و مصطفى عبدالقادر عطا، چاپ اول: بیروت، دارالکتب العلمیه، 1412 ق / 1992 م

3 ابن سعد، ابوعبداللّه‏ محمد بن سعد بن منیع، الطبقات الکبرى، مقدمه: احسان عباس، بیروت، دارصادر، 1405 ق / 1985م

4 ابن عبدالبر، ابویوسف بن عبداللّه‏ بن محمد، الإستیعاب فى معرفه الأصحاب، تحقیق على محمد البجاوى، چاپ اول: بیروت، دارالجیل، 1412 ق / 1992م

5 ابن منظور، ابوالفضل جمال‏الدین، محمد بن مکرم، لسان العرب، چاپ اول: قم، نشر ادب الحوزه، 1405 ق / 1363 ش

6 الاصفهانى، ابوالفرج على بن الحسین بن محمد بن احمد، مقاتل الطالبیین، شرح و تحقیق، السید احمد صقر، چاپ دوم: بیروت، مؤسسه الأعلمى للمطبوعات، 1408 ق / 1987 م

7 البخارى، ابوعبداللّه‏ محمد بن اسماعیل الجعفى، الصحیح، تحقیق مصطفى دیب البغا، چاپ چهارم: دمشق، بیروت، دار ابن کثیر_ الیمامه، 1410ق / 1990م

8 البلاذرى، احمد بن یحیى بن جابر، أنساب الأشراف (الجزء الأول من القسم الرابع)، تحقیق احسان عباس، دارالنشر بغداد، فرانتس شتایز بفیسبادن (المطبقه الکاثولوکیه)، 1400 ق / 1979م. (الجزء الثانى من القسم الرابع)، مکتبه المثنى ببغداد، بى‏تا

9 المسعودى، ابوالحسن على بن الحسین بن على، مروج الذهب و معادن الجوهر، الفهارس لیوسف اسعد داغر، چاپ اول: بیروت، دار الأندلس للطباعه و النشر، 1385 ق / 1965م

10 النووى، ابوزکریا محیى‏الدین بن شرف، المجموع فى شرح المهذّب، التکمله الثانیه، بیروت، دار الفکر للطباعه و النشر و التوزیع، بى‏تا

11 الیعقوبى، احمد بن ابى‏یعقوب بن جعفر بن وهب بن واضح، التاریخ، بیروت، دار صادر، بى‏تا

12 برنجکار، رضا، آشنایى با فرق و مذاهب اسلامى، چاپ اول: قم، مؤسسه فرهنگى طه، 1378

13 پاکتچى، احمد، «امامت»، دائره المعارف بزرگ اسلامى، زیر نظر کاظم موسوى بجنوردى، تهران، 1372 تاکنون

14روش‏شناسى تاریخ، جزوه درسى به قلم مرتضى بهرامى خشنودى، تهران، دانشگاه امام صادق علیه‏السلام، 1384، منتشر نشده

15معناشناسى کاربردى در مطالعات تاریخى، گزارش کارگاه آموزشى در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامى قم (2/9/1385)، به قلم مرتضى بهرامى خشنودى، منتشر نشده

16 تاجیک، محمدرضا و دیگران، گفتمان و تحلیل گفتمانى؛ مجموعه مقالاتى از محمدرضا تاجیک، شعبان‏على بهرام‏پور، دایان مک دانل و; . به اهتمام محمدرضا تاجیک، چاپ اول: تهران، گفتمان، 1379

17 جعفریان، رسول، تاریخ تحول دولت و خلافت، از برآمدن اسلام تا برافتادن سفیانیان، چاپ دوم: قم، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى، 1377

18تاریخ سیاسى اسلام، ج 2، تاریخ خلفا (از رحلت پیامبر تا زوال امویان)، چاپ اول: قم، انتشارات دلیل، 1380

19تاریخ سیاسى اسلام، ج 1، سیره رسول خدا صلى‏الله‏علیه‏و‏آله، چاپ اول: قم، انتشارات دلیل، 1380

20 جعفرى، حسین‏محمد، تشیع در مسیر تاریخ، ترجمه دکتر سیدمحمدتقى آیت‏اللهى، چاپ هشتم: تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامى، 1374

21 حسینیان، روح‏اللّه‏، تاریخ سیاسى تشیع تا تشکیل حوزه علمیه قم (مقدمه‏اى بر تاریخ انقلاب اسلامى)، چاپ اول: تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامى، 1380

22 حسینى (ژرفا)، سیدابوالقاسم، بر بال قلم، چاپ دوم: قم، ظفر، 1380

23 خراسانى، محمدکاظم، کفایه الاُصول، چاپ سوم: قم، مؤسسه النشر الإسلامى التابعه لجماعه المدرسین، 1415 ق

24 خیرالدین السوى، نجم‏الدین، تطوّر الفکر السیاسى عند اهل السنّه، عمان، بى‏نا، 1992

25 دریفوس، هیوبرت و پل رابینو، میشل فوکو، فراسوى ساخت‏گرایى و هرمنوتیک، ترجمه حسین بشیریه، چاپ اول: تهران، نشر نى، 1376

26 روحانى، سیدسعید، تاریخ اسلام در آثار استاد مطهرى رحمه‏الله، ویراست دوم. تدوین، نهاد نمایندگى رهبرى در دانشگاه‏ها، مرکز برنامه‏ریزى و تدوین متون درسى، چاپ چهارم: قم، دفتر نشر معارف، زمستان 1385

27 شفرین، دِبورا، «ساخت و کارکرد گفتمان»، ترجمه على لندنى، گفتمان و تحلیل گفتمانى (مجموعه مقالاتى از محمدرضا تاجیک، شعبان‏على بهرام‏پور، دایان مک دانل و;). به اهتمام: محمدرضا تاجیک، چاپ اول: تهران، گفتمان، 1379

28 شهیدى، سیدجعفر، قیام امام حسین علیه‏السلام، چاپ پانزدهم: تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامى، 1372

29 صفوى، کورش، آشنایى با معنى‏شناسى، چاپ اول: تهران، نشر پژواک کیوان، 1386

30 الطوسى، محمدبن الحسن، إختیار معرفه الرجال، قم، مؤسسه آل‏البیت لإحیاء التراث

31درآمدى بر معنى‏شناسى، چاپ اول: تهران، انتشارات سوره مهر، 1379

32معنى‏شناسى کاربردى، چاپ اول: تهران، انتشارات همشهرى، 1382

33 طبرى، ابوجعفر محمد بن جریر، تاریخ الأمم و الملوک (معروف به تاریخ طبرى)، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، چاپ اول: بیروت، دار الکتب العلمیه، 1407 ق

34 عبدالحمید، صائب، تاریخ الاسلام الثقافى و السیاسى؛ مسار الاسلام بعد الرسول ونشأه المذاهب، چاپ اول: ایران، مرکز الغدیر للدراسات الاسلامیه، 1417 ق / 1997 م

35 کدیور، جمیله، تحول گفتمان سیاسى شیعه در ایران، چاپ دوم: تهران، طرح نو، 1379

36 مجلسى، محمدباقر، بحار الأنوار الجامعه لدرر أخبار الأئمّه الأطهار علیهم‏السلام، چاپ دوم: بیروت، مؤسسه الفداء، 1403ق / 1983م

37 محمدى رى‏شهرى و همکاران، دانش‏نامه میزان‏الحکمه، ج 6، چاپ اول: قم، دار الحدیث، 1386

38 مدرّسى طباطبایى، سیدحسین، مکتب در فرآیند تکامل؛ نظرى بر تطوّر مبانى فکر تشیع در سه قرن نخستین، ترجمه هاشم ایزدپناه، ویرایش جدید، چاپ اول: تهران، انتشارات کویر، 1386

39 مشکینى، میرزا على، إصطلاحات الأصول و معظم مباحثها، چاپ پنجم: قم، الهادى، 1413 ق

40 یارمحمدى، لطف‏اللّه‏، ارتباطات از منظر گفتمان‏شناسى انتقادى، چاپ اول: تهران، هرمس، 1383

41گفتمان‏شناسى رایج و انتقادى، چاپ اول: تهران، هرمس، 1383

42 یحیى بن حسین بن قاسم، الإحکام فى الحلال و الحرام، تدوین: ابوالحسن احمد بن على بن ابوحریصه، چاپ اول: بى‏جا، 1410 ق / 1990 م

چکیده

امامت، یکى از مهم‏ترین مباحث مطرح در میان مسلمانان است و اختلاف در این زمینه را مى‏توان اصلى‏ترین دلیل پیدایش فرقه‏هاى اسلامى دانست. در پى چنین اختلاف‏هایى، واژه «امام» نیز در عمل، معانى متفاوتى یافت و به اصطلاح معناشناسى، «مؤلفه‏هاى معنایى آن تغییر کرد». این تفاوت‏ها را، هم در سیر تاریخى و هم در گستره فرقه‏ها و اندیشه‏هاى گوناگون مى‏توان پى‏گیرى کرد. محور بودن این موضوع در منظومه فکرى شیعیان امامى، بر اهمیت آن مى‏افزاید؛ به‏ویژه آنکه بررسى دگرگونى‏هاى معنایى این واژه، در آشنایى با سیر تکاملى موضوع امامت در باورهاى شیعیان نیز بسیار اثرگذار است. البته چنین جستارى، غیر از داورى درباره درستى هر یک از معانى آن است و اساساً هدف این نوشته، ارزش‏گذارى بر این کاربردها نیست. زوایاى کلامى این بحث نیز خارج از موضوع این مقاله است؛ گرچه نمى‏توان از رابطه تنگاتنگ آن با مباحث کلامى چشم پوشید

در این مقاله، با کمک برخى آموزه‏هاى معناشناسى نوین، به نمونه‏اى از دگرگونى‏هاى معنایى و ریشه‏هاى آن اشاره شده است. نیز به نقش حوادث تاریخى در تحول معنایى یا تکمیل و دگرگونى مفاهیم، اشاره کرده‏ایم

واژگان کلیدى: امام، معناشناسى، مؤلفه‏هاى معنایى امام، گفتمان امامت، فرقه‏ها.

مقدمه

معناشناسى واژه «امام» و بررسى دگرگونى‏هاى معنایى آن در بستر تاریخ، هم لازمه تحلیل جریان‏هاى فکرى و سیاسى موجود در تاریخ اسلام است و هم در فهم متون روایى، به کار مى‏آید. هرچند رویکرد این مقاله کلامى نیست، نتیجه‏هاى برآمده از چنین جستارى، در مباحث کلامى نیز چشم‏گیر است، ولى بیش از همه، بر کارکرد این بحث در تحلیل گفتمان امامت و گفتمان‏هاى مانند آن باید تأکید کرد؛ زیرا محور گفتمان امامت، «امام منصوص» است. با توجه به کاربردهاى گوناگون واژه گفتمان و برداشت‏هاى متفاوتى که از آن مى‏شود، شایسته است روشن شود که منظور از گفتمان امامت در این نوشتار، مجموع یک نظام سیاسى، فرهنگى و اجتماعى است که حول محور مرکزى‏اش (امام منصوص)، شکل‏دهنده ذهنیت و نیز سازنده معنا و ارتباطات اجتماعى ـ سیاسى در میان بخشى از جامعه شیعیان است که پس از نیمه سده دوم هجرى، «امامیه» نام گرفتند

گفتمان، در یک بیان کلى، مجموعه گفته‏هاى یک دوره یا یک نظام فکرى را مشخص مى‏کند و قاعده‏هایى دارد که نشان مى‏دهد مفهوم‏ها باید چگونه در پیوند یا در تقابل با یکدیگر قرار گیرند. گفتمان امامت، به مجموعه بحث‏هاى عقلانى‏اى نظر دارد که شاخص گردش آن‏ها، استدلال‏هایى درباره اداره جامعه اسلامى به دست امام منصوص است که در یک برهه تاریخى، به پیدایش یک نظام فکرى انجامیده است. گفتمان‏هاى رقیب نیز همگى تحت تأثیر چنین مباحثى شکل گرفته‏اند و اگر اختلافى در چگونگى اداره جامعه اسلامى پیش نیامده بود، اساساً در بستر نظام فکرى و فرهنگى اسلام نیز چندین گفتمان رخ نمى‏نمود. به بیان رساتر، پیدایش فرقه‏ها در میان مسلمانان، از اختلاف درباره امامت اثر پذیرفت و در تلازم با دگرگونى‏هاى معنایى آن، قابل شناسایى است

به نظر مى‏رسد اختلاف‏هاى فرقه‏ها بر سر دیگر مسائل دیگر نیز، مستقیم یا غیر مستقیم، از آثار همین بحث بوده است. اختلاف‏هاى سیاسى نیز دست‏کم در دو سده نخست هجرى، تأثیرپذیرفته از همین موضوع بود

آنچه این برداشت‏هاى گونه‏گون را به یکدیگر پیوند مى‏دهد، اشتراک در دو چیز است: یک ـ اصل موضوع امامت و ناگزیرى جامعه اسلامى از آن؛ دو ـ نصوص فراوانى که شامل واژه امام یا مشتقات آن‏اند و کم و بیش، همه فرقه‏هاى اسلامى، آن‏ها را نقل کرده‏اند. این نصوص نه‏تنها اشتراکات معنایى بسیارى دارند، بلکه گاهى الفاظ و تعبیرهاى آن‏ها نیز یکسان است. براى نمونه، به حدیث نبوى «مَن مات و لا إمامَ له، مات میتهً جاهلیه»، تقریباً با تعبیرى یکسان، در میان فرقه‏هاى گوناگون و در دوره‏هاى مختلف تاریخى فراوان استناد شده است

پس در این گستره، با دو موضوع کاملاً جدا و در عین حال مرتبط، سر و کار داریم

1 چگونگى اداره جامعه اسلامى پس از پیامبر خدا صلى‏الله‏علیه‏و‏آله و شرط‏هاى لازم براى تصدى بالاترین رتبه این جایگاه؛

2 واژگان به‏کار رفته براى حاکم اسلامى که یکى از آن‏ها «امام» است

موضوع نخست، بیشتر صبغه‏اى کلامى دارد، ولى موضوع دوم، بیشتر تاریخى و زبانى است. از این رو، با روش معناشناسى3 بدان پرداخته‏ایم. عنوان «حاکماسلامى»، هم در دوره‏هاى تاریخى، و هم در گفتمان‏هاى فرقه‏هاى گوناگون ـ هرچند هم‏زمان ـ کاربردهاى متفاوتى داشته است. افزون بر این، واژه‏هاى به کار رفته در این حوزه نیز جداگانه، دچار تحولات معنایى4 شده است و چه بسا در یک دوره یاگفتمان، معناى واژه مطرح در دوره یا گفتمان دیگر را به خود گرفته باشد. به نظر مى‏رسد واژه «امام»، پربسامدترین و پرتحول‏ترینِ این واژگان باشد که در بستر تاریخ، کاربردهاى فراوانى یافته است و باید به تفاوت‏هاى آن‏ها و زمینه‏هاى پیدایش هر کدام، توجه داشت. آیا انگیزه‏هاى سیاسى، مى‏توانسته است انگیزه کافى را براى عمدى بودن این تحول معنایى فراهم آورد؟

تحول معنایى در واژه امام، بدین معناست که مؤلفه‏هاى معنایى آن، کم یا زیاد شود. این گونه تحولات را نمى‏توان در منابع لغت یافت؛ به‏ویژه آنکه این واژه در برهه‏هاى گوناگون تاریخى، مؤلفه‏هاى معنایى مختلفى داشته و همواره تغییر پذیرفته است و اساساً هدف لغت‏نویسان، بررسى چنین تحولاتى نبوده است. نیز تغییر معنایى واژگان در طول زمان، اغلب تدریجى است و مردم متوجه آن نمى‏شوند. به همین شکل، گاهى لغت‏شناسان نیز بنابر شیوه معمولشان، کاربردهاى عصر خود را معناى لغت مى‏دانند.5 با توجه به حساسیت موضوع امامت از نظر اعتقادى، باید به دقت گزارش‏ها در ثبت معناى دقیق و کاربردى واژگان به هنگام وقوع حادثه‏ها نیز، به دیده تردید نگریست.6 از همین رو، دریافت معناى دقیق این واژه در این دوره تاریخى و تطوّر آن، دقت فراوانى لازم دارد

بررسى این تحولات، همان چیزى است که در معناشناسى تاریخى بررسى مى‏شود. معناشناسى، در پى کشف معنا و شناخت فرآیند معناسازى است.7 یکى از مهم‏ترین مبانى معناشناسى جدید، کنار گذاشتن این تصور کلاسیک است که معانى از پیش، موجودند و بشر تنها الفاظ را دست و پا مى‏کند.8 معناشناسى جدید بر آن است که معنا، در فرآیند کاربرد زبان ایجاد مى‏شود. آنچه بر اهمیت این علم براى تاریخ‏پژوهان مى‏افزاید، تحول زبان در گذر زمان است که باعث اهتمام به معناشناسى تاریخى شده است

لینک کمکی