مقاله پژوهشي در الگوي مطالعه سنت‌هاي اجتماعي در قرآن

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

 مقاله پژوهشي در الگوي مطالعه سنت‌هاي اجتماعي در قرآن دارای 35 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد مقاله پژوهشي در الگوي مطالعه سنت‌هاي اجتماعي در قرآن  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است

بخشی از فهرست مطالب پروژه مقاله پژوهشي در الگوي مطالعه سنت‌هاي اجتماعي در قرآن

چکیده  
مقدمه  
تعریف سنت و سنت اجتماعی  
ضرورت مطالعه نظام مند سنت‌های اجتماعی در قرآن  
آثار مطالعه سنت‌های اجتماعی  
1 امکان طرح جامعه شناسی دینی  
2 امکان تحت کنترل قرار دادن رخدادهای اجتماعی  
3 اصلاح جامعه  
وجه اجتماعی بودن سنت  
موضوع  
کنشگران  
آثار و پیامدهای رفتار  
اهداف اجتماعی  
انواع سنت‌های اجتماعی  
سنت‌های منصوص و استنباطی  
سنت‌های نخستین و ثانوی  
سنت‌های اختیاری و اجباری  
الگوی مطالعه سنت‌های اجتماعی در قرآن  
متغیرها و مفاهیم کیفی در سنت  
سنت‌‌ها و روش تحلیل محتوی  
تفسیر قرآن و روش تحلیل محتوی  
تحلیل ساختاری محتوی  
چارچوبی برای مطالعه سنت‌های اجتماعی در قرآن  
چارچوب مطالعه سنت‌های اجتماعی  
جایگاه خداوند در سلسله علل  
نقش انسان در تحقق سنت  
سنت و رابطه علّی-معلولی متغیرها  
جمله شرطیه  
جمله تعلیلیه  
جمله تفریعیه  
جمله رجائیه  
جمله غائیه  
شاخص‌‌‌سازی مفاهیم کیفی  
روش‌‌های تجزیه مفاهیم  
مراجعه به کتب لغت  
مراجعه به روایات تفسیری  
استفاده از آیات  
نمونه‌‌ای از شاخص سازی قرآنی مفاهیم سنت  
سازوکار تاثیر پدیده‌ها بر یکدیگر  
سازوکارهای طبیعی  
سازوکارهای اجتماعی  
سازوکارهای الهی – ماورایی  
نتیجه‌گیری  
منابع  

بخشی از منابع و مراجع پروژه مقاله پژوهشي در الگوي مطالعه سنت‌هاي اجتماعي در قرآن

آک برن و نیم کوف، زمینه‌جامعه شناسی، ا.ح.آریانپور، گستره، 1380

ابن الاثیر، النهایه فی غریب الحدیث والاثر، بیروت، داراحیاء التراث العربی، بی‌تا

استراس، آنسلم و جولیت کوربین، اصول روش تحقیق کیفی، ترجمه، بیوک محمدی، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، دوم1387

بابایی، علی اکبر و دیگران، روش‌شناسی تفسیر قرآن، تهران، سمت و پژوهشگاه حوزه ودانشگاه، چ دوم، 1385

ببی، ارل، روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، ترجمه رضا فاضل، تهران، سمت، چ دوم، 1384

پارسانیا، حمید، سنت، ایدئولوژی، علم، قم، بوستان کتاب، 1386

حامد مقدم، احمد، «سنت‌های اجتماعی در قرآن کریم»، مشکوه، ش 11، تابستان 1365، ص 27 ـ 44

رجبی، محمود، قانونمندی جامعه و تاریخ، فصلنامه، تاریخ در آیینه پژوهش، ش 2، تابستان 1383، ص 23 ـ 64

ریمون آرون، مراحل اساسی سیر اندیشه درجامعه شناسی، باقرپرهام، تهران، علمی و فرهنگی، چ هفتم،1384

ساروخانی، باقر،‌‌‌ روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، ‌‌تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی،‌‌‌ چهاردهم 1387

محمدبن مکی عاملی، اللمعه الدمشقیه، بیروت، دارالفکر،1411

الصدر، السیدمحمدباقر، المدرسه القرآنیه، قم، دارالکتب الاسلامی، 1424

طباطبایی، سیدمحمدحسین، المیزان، قم، انتشارات اسلامی، 1417

طباطبایی، سیدمحمدحسین، اصول فلسفه رئالیسم، قم، بوستان کتاب، 1387

طبرسی، فضل ابن حسن، مجمع البیان فی تفسیرالقرآن، تهران، ناصرخسرو، 1372

عاملی، شیخ حر، وسائل الشیعه، قم، موسسه آل البیت، 1414

فیض کاشانی، ملامحسن، تفسیر الصافی، تهران، الصدر، بی‌تا

کیوی،ریمون و لوک وان کامپنهود، روش تحقیق در علوم اجتماعی، ترجمه عبدالحسین نیک گهر، تهران، توتیا، 1385

گولد، جولیوس و ویلیام ل.کولب، فرهنگ علوم اجتماعی، ویراستار محمدجواد زاهدی مازندارانی، تهران، مازیار، 1376

مؤدب، سیدرضا، روش‌های تفسیر قرآن، قم، دانشگاه قم، چ سوم 1386

محمدهیشور، سنن القرآن فی قیام الحضاره و سقوط‌ها، قاهره، المعهد العالمی للفکر الاسلامی، 1417

مرادخانی تهرانی، احمد ، سنت‌های اجتماعی الاهی درقرآن، مرکز جهانی علوم اسلامی، 1386

مصباح یزدی، محمدتقی، جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن، قم، سازمان تبلیغات اسلامی، چ پنجم، 138

مطهری، مرتضی، آشنایی با قرآن، تهران صدرا، چ پنجم 1370

مظفر، محمدرضا، اصول الفقه، قم اسماعیلیان، بی‌تا

وبر، ماکس، مفاهیم اساسی جامعه شناسی، ترجمه احمد صدارتی، تهران، نشرمرکز، 1367

Borgatta , Edgar F. ,‌‌ Encyclopedia of sociology،‌‌‌ Macmillan reference USA،‌‌‌V.4.‌‌

Little ,Daniel, Varietes of social explanation, Westview Press , 1991

چکیده

«سنت‌‌ها» دست‌‌کم از چهار حیثِ موضوع، عاملان، آثار، اهداف «اجتماعی» خوانده می‌‌شوند. مطالعه روشمند سنت‌‌ها هم ما را به طرح یک نظریه دینی در جامعه‌شناسی دلگرم می‌‌کند وهم در کنترل جامعه و رخدادهای اجتماعی مدد می‌‌رساند و هم دسترسی به مدینه فاضله دینی را آسان‌تر می‌‌سازد.

روش مطالعه سنت باید هم با تفسیرهای قرآنی همسو باشدو هم با الگوهای روشی متعارف در علوم اجتماعی. کیفی بودن مفاهیم و متغیرهای سنت‌‌، نیازمند بهره‌گیری از روش‌های مطالعه کیفی و نیز غیبی، ماورایی و متکی بودن بر متون دینی، اقتضای روش «تحلیل‌محتوی»، به‌خصوص «تحلیل‌ساختاری» است. در تحلیل‌ساختاری ارائه یک چارچوب انتزاعی ضروری است. از این‌رو برای مطالعه سنت چارچوبی مناسب است که اولاً، حضور خداوند در سلسله علل را توجیه کند و ثانیاً، فعال بودن اراده انسان را نیز مورد توجه قرار دهد، ثالثاً، به رابطه علّی میان دو پدیده توجه کند و رابعاً، میکانیسم‌‌های تحقق سنت را جستجو نماید. همچنین انتزاعی بودن مفاهیم سنت، مفهوم‌‌سازی آنها را ضرورت می‌‌بخشد؛ مفهوم‌‌سازی به معنای تجزیه مفاهیم از سطح انتزاعی به سطح عینی و مشاهده پذیر است. مفهوم‌سازی قرآنی بهترین روش برای مفهوم‌سازی مفاهیم سنت‌ها است.

کلید واژه‌ها: سنت، سنت‌های اجتماعی، سنت‌های الهی، تحلیل محتوی، تحلیل ساختاری، سازوکار علّی

 

مقدمه

قرآن کریم کتاب هدایت است. همه تر و خشک عالم در آن بیان شده است. قرآن در آیات بسیاری سخن از سنت‌‌های پایدار، ثابت و تحویل ناپذیر به میان آورده و مخاطبان خود را به تفکر در سنن الهی دعوت می‌کند تا با این کار، به سمت صلاح و رستگاری هدایت شوند. بحث سنت‌ها در قرآن، پژوهشگران علوم اجتماعی، به‌خصوص محققان جامعه شناسی را به خود دلگرم ساخته است. از این‌‌رو، بسیاری در صدد برآمده‌‌اند تا در حاشیه مباحث قرآنی، سنت‌‌های اجتماعی را بحث نمایند و راه را برای مطالعه دینی هموار سازند. نوشته‌‌ها و تحقیقات فراوانی در این زمینه صورت گرفته است، اما آنچه که در اغلب نوشته‌‌ها جای آن خالی است؛ توجه به مطالعه روشمند سنت‌‌ها است؛ زیرا اغلب آنها صرفاً با روش تفسیری نگاشته شده و به محورهای اجتماعی توجه نکرده است آن دسته از نوشته‌‌ها، که به محورهای اجتماعی سنت توجه کرده اند، از ارائه و طرح روشی که هم با تفسیر قرآن سازگار ‌‌باشد و هم با روش‌های مطرح در علوم اجتماعی قطع رابطه نکند، دریغ و یا غفلت ورزیده‌‌اند. بدین منظور، این مقاله در صدد است که در حد وسع، به خلاء روشی در سنت‌های اجتماعی در قرآن توجه کرده و چارچوبی را برای مطالعه سنت‌‌های اجتماعی در قرآن طرح و جزییات و عناصر آن را بیان نماید

 

تعریف سنت و سنت اجتماعی

«سنت» در لغت به معنای طریق، سیره و شریعت آمده است.1 این اصطلاح در علوم گوناگون به معانی مختلفی به کار رفته است. سنت در علم اصول فقه به معنای فعل قول و تقریر یکی از معصومان(ع)،2‌ و در فقه و برخی احادیث فقهی، سنت یکی از احکام خمسه مرادف استحباب به کار می‌رود.3 مفسران، سنت را به معنای عادتواره‌‌ (الگوی رفتار پایدار)4 به کار برده‌اند. سنت در علوم اجتماعی به معنای رفتاری است که همواره وجود داشته و بر اثر ممارست‌های طولانی در افراد ریشه دوانیده باشد.5‌‌ مفهوم «سنت» در کاربرد دینی و قرآنی‌، ‌به معنای ضوابط موجود در رفتار الهی و روش‌های تدبیر امور عالم از سوی خداوند،6 و مرادف «دین» و «شریعت» و یا اراده تشریعی خداوند7 آمده است. این واژه، در تحقیق پیش‌رو به معنای «قوانین ثابت و لایتغیر حاکم بر پدیده‌ها (طبیعی، اجتماعی و فردی) درعرصه‌های گوناگون تکوین و تشریع» می‌باشد

«سنت اجتماعی»8 در اصطلاح جامعه شناختی رفتاری است که بر اثر تکرار فراوان فراهم آمده و به صورت دقیق و معتبر از دیرباز به جا مانده باشد.9 سنت اجتماعی از منظر قرآنی، گاهی به معنای قوانین جاری‌شده بر همه مردم، چه مؤمنان و چه غیر مؤمنان آمده است.10 گاهی نیز به معنای رفتاری لحاظ شده است که جنبه اجتماعی داشته و در عرصه‌های گوناگون زندگی اجتماعی تاثیرگذار باشد

لازم به یادآوری است که سنت از جهات گوناگون قابل اتصاف به وصف اجتماعی بودن است. همان‌گونه که در ادامه خواهد آمد، سنت دست‌کم از چهار حیث می‌تواند اجتماعی باشد: از حیث موضوع، کنشگر، اهداف و آثار و پیامدها با توجه به آنچه گذشت و تعریفی که از سنت ارائه شد، می‌توان گفت: سنت اجتماعی رابطه‌ای تأثیر و تأثر ثابت و پایدار میان دو پدیده‌ای است که براساس یکی از وجوه چهارگانه با زندگی اجتماعی انسا‌ن‌ها در ارتباط باشد

ضرورت مطالعه نظام مند سنت‌های اجتماعی در قرآن

تاکنون مطالعات فراوانی در سنت‌های اجتماعی انجام شده است. در بسیاری از این نوشته‌ها، سعی شده است که سنت‌های اجتماعی تحت عنوان یکی از سنت‌های عام بازخوانی شود. اما آنچه که در اغلب این تحقیقات خالی است، این است که در تحقیقات مذکور نه سخنی از یک الگوی مشخص و نظام‌مند به میان آمده است و نه خود مطالعات براساس یک الگوی روشی منظمی انجام شده است. از این‌رو، مطالعات ناظر بر سنت‌های اجتماعی گاهی صرفاً با رویکرد تفسیری انجام شده و کمتر توجهی به جوانب اجتماعی آن نشده است. در برخی موارد هم که جوانب اجتماعی آن مورد توجه قرار گرفته، از ارائه چارچوبی که بتوان براساس آن همه سنت‌های اجتماعی را مورد تحقیق و بررسی قرار داد، غفلت شده است

از این‌رو، ضروری است که الگویی برای مطالعه سنت‌های اجتماعی در نظر گرفته شود که هم به جوانب تفسیری سنت‌ها توجه کند و هم سنت‌ها را از دیگر پدیده‌های اجتماعی جدا نساخته و با هم آنها را روش‌های مطرح در مطالعه پدیده‌های اجتماعی مطالعه نماید

آثار مطالعه سنت‌های اجتماعی

لینک کمکی