مقاله مقايسه آيين نامه داخلي زندانهاي ايران با کشورهاي انگليس و فرانسه

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن مقاله مقايسه آيين نامه داخلي زندانهاي ايران با کشورهاي انگليس و فرانسه :

مقایسه آیین نامه داخلی زندانهای ایران با کشورهای انگلیس و فرانسه

فهرست:

بخش اول : آزاد كردن زندانی قبل از اتمام مدت محكومیت 4
انتقاد 5
ب عفو عمومی 6
ج ) عفو خصوصی 8
بخش دوم طرز اجرای روشهای اصلاحی و تربیتی در محیط باز 9

الف ) نگهداری محكومین در محیط باز ( موسسات صنعتی و كشاورزی ) 10
ب) به كار گماردن محكومین در خارج از زندان 11
ج) روش نیمه آزادی 11
بخش سوم :‌ طرز شناسای شخصیت بزهكاران 12
بخش چهارم : مجازاتهای جایگزین حبس 13

الف ) جزای نقدی 13
ب : ) اشتغال بكار عام المنفعه 15
فصل سوم: 17
بخش اول : سازمان اداره زندانها 18
سازمانهای وابسته به اداره زندانهای فرانسه عبارتند از 20
شیوه نظارتی سازمان در زندانها به طرق زیر اعمال می شود 22
بخش دوم : نقش مربیان اخلای ـ مذهبی ـ آموزشی ـ ورزشی ـ مددكاراجتماعی ـ پزشك ـ روانشناس و روانپزشك در اصلاح زندانی . 23
بخش سوم : طرز ساختمان و امكانات زندان و طبقه بندی و تفكیك زندانیان 25
بخش چهارم : روشهای اجرای مجازات 27
بخش پنجم : حقوق زندانی ـ اشتغال ـ آموزش و پرورش در زندان و حمایت از زندانی آزاد شده 28
الف ) : حقوق زندانی 29
ب ) : اشتغال به كار زندانی 31
د ) : هدایت و حمایت از زندانی آزاد شده 33
نتیجه 34
پیشنهاد 36
فهرست منابع 37

مقایسه آیین نامه داخلی زندان ایران با کشورهای انگلیس و فرانسه

اصلاح و تربیت با عنوان برنام اصلاحی و تربیتی در بسیاری از زندانهای آمریکا و اروپا از دیرباز مورد توجه کارشناسان بوده است
بررسی متون زندانبانی اغلب کشورهای اروپایی که سوابق مناسبی از برنامه های اصلاحی و تربیتی دارند ، نشان دهند تمایل و توجه ایشان به تأثیر گذاری بر زندانیان با هدف بازسازی اجتماعی آنان است. هرچند این طرح در مقاطعی از زمان و در برخی از زندانهای مهم و معروف اروپا به دلایلی از قبیل ناکارآمدی جریان طرح و عدم وجود برنامه های مدون با شکست مواجه و از دستور کار نظام زندانبانی ایشان آنان شده، لیکن در حال حاضر به نظر می رسد موج جدیدی ازتحرک در خصوص بازسازی مجدد این قبیل برنامه ها در زندانهای پیشرفت اروپایی و آمریکایی ایجاد شده باشد .
اما آنچه در این خصوص مهم و قابل ذکر است اینکه نگاه کشورهای غربی به بحث اصلاح و تربیت بیشتر به محور بازیابی اجتماعی افراد و کسب مهارتهای اجتماعی ایشان

بوده و مذهب به عنوان بخش کوچکی از برنام اصلاحی و تربیتی در نظر گرفته می شود. لیکن در فرهنگ اسلامی آنچه اصل و محوریت موضوع را تشکیل می دهد بازیابی و هدایت دینی و مذهبی افراد بوده که در صورت تحقق ، بدیهی است بخش عمده و قابل توجهی از نقایص و کاستیهای فرد جبران و ترمیم می شود .
انسانها همیشه به دنبال به كیفر رساندن و مجازات متخلفین و متجا

وزین از حدود خود بوده اند . جوامع اولیه شدیدترین و غیر انسانی ترین مجازاتها را در مورد مجرمین اعمال می كردند . این كار باعث كاهش جرم نشد از این رو جوامع به فكر كیفر حبس افتادند . به تدریج تاثیرها و مضرات كیفر زندان نیز آشكار شد . اما چون در حال حاضر مجازات حبس مهمترین ابزار دفتع جوامع در مبارزه با بزهكاری به حساب می آید . بررسی بهترین روشهای اصلاحی در زندانهای بسیار مورد توجه است . افرادی كه وارد زندان می شوند یا برای اولین بار زندانی شده اند یا دارای سابقه محكومیت و جرم می باشد . به هر صورت هر دو دسته حقوق و آئینی در موردشان اعمال می شود . كه به بررسی این حقوق و آئین نامه ها در كشورهای ایران , فرانسه و انگلستان به صورت مقایسه مقرراتی صورت می گیرد .
مهمترین مصداقهای سلب آزادی كه در قوانین كشورهای مختلف پیش بینی شده عبارتند از : دستگیری ـ حبس ـ جلب ـ توقیف یا بازداشت ـ نگهداری در بیمارستان ـ تیمارستان و مراكز بازپروری و كانون اصلاح و تربیت ـ احقاء ـ ربودن ـ بردگی ـ اسارت ـ تبعید ـ منع اقامت در نقطه یا نقاط معین ـ اجبار به اقامت در نقطه یا نقاط معین .
كیفر حبس به عنوان مهمترین عامل در برابر تبهكاران در قوانین كیفری جهان به شمار می آید .
حبس در لغت به معنی : بازداشتن ـ زندانی كردن ـ بند كردن ـ قید كردن ـ بستن ـ توقیف ـ بند .
حبس در اصطلاح كیفری بازداشت افراد مجرم پس از اثبات محكومیت است .
الف ) : تاثیر حبس در كاهش جرم .
بطور كلی جوامع هدف از اجرای حبس را برای محكومین اصلاح و تربیت می دانند . به نظر اندیشمندان زندان در حال حاضر مطلوبترین نوع مجازات است .
كنگره جهانی سازمان ملل در رابطه با جلوگیری از ارتكاب جرم و رفتار با زندانیان در هشتمین قعطنامه خود توصیه كرده كه دول عضو به بررسی قوانین مصوب خود به منظور رفع هر چه بیشتر موانع استفاده از مجازات زندان بپردازند و مشاركت گسترده ای داشته باشند تا بتوان در صورت امكان و بدون موجه شدن با خطر پیش بینی شده در آینده اقدامات دیگری را جانشین كیفر زندان نمود .

مواردی را در باب اثرات مثبت و اهداف اخلاقی مجازات زندان می توان نام برد .
1 ـ هدف سودمندی و ارعاب
زندانی شدن بزهكار علاوه بر تسكین خشم مردم و بزه دیده سبب می شود مردم نسبت به اجرای عدالت اطمینان پیدا كنند و به این اعتقاد برسند كه رعایت حقوق خود و دیگران الزامی است .
2ـ هدف اصلاح و تربیت
با گذشت زمان تفكر اصلاح و تربیت و بازسازی اجتماعی بزهكاران موردتوجش و فعالیت شرافتمندانه مورد توجه قرار داشت .

ب ) : تاثیر حبس در جرم زائی
زندان زمانی می تواند موجبات اصلاح و تربیت بزهكار را داشته باشد كه با روشی صحیح و علمی به موقع آموزشها و اصلاحاتی در وجود او بوجود آورد تا باز مرتكب جرم نشود . نه اینكه موجب شود در كنار دیگر بزهكاران بودن او را پرورش دهد برای بزهكاریهای جدید .
ـ آموزش و انتقال جرائم : در اثر معاشرت زندانیان با یكدیگر شیوه های گوناگون توسط بزهكاران حرفه ای با دیگران و انتقال تجربیات خود عملاً هدف اصلاحی حبس زیر سئوال می رود . زیرا در جوامع زندان را آموزشگاه بزهكاری می نامند .
ـ بزهكاری داخل زندان : اجتماع بزهكاران در یك محل به نام زندان و عدم دسترسی به بعضی عومل ارضاء كننده آنها چه از لحاظ جنسی و بزهكاری می تواند زندانیان را به بروز جرائمی جدید در داخل زندانها رهنمون كند .

بروز جرائمی ماننده قمار و شرط بندی ـ معتادین به دلیل عدم دسترسی به مواد قصد وارد كردن مواد را به زندان می كنند ـ سایر جرائم ارتكابی مانند ضرب و شتم ـ خودزنی ـ سرقت و حتی قتل نیز تحت تاثیر شرایط و احوال خاص در زندانها صورت می گیرد .
ـ تاثیرات غیر مستقیم حبس و جرم زائی

تحمل حبس و ماندن در زندان تاثیراتی غیر مستقیم بر زدنانی و جامعه نیز می گذارد .
ـ از هم پاشیدن كانون خانواده : یكی از مهمترین آثار عینی زندان را می توان گسیختن خانواده نام برد . كه این گسیختن موجب انگیزه های دیگری برای انجام بزهكاری است .
طبق بررسی های بعمل آمده در ایران 70 درصد از طلاقهای واقع شده برای مردان پس از اولین زندان آنان رخ داده . برای زنان این نسبت 22 درصد است . مردان و زنانی

كه در زندگی آنان طلاق رخ می دهد 6 برابر بیشتر به زندان می افتند .
ـ بیكاری و طرد اجتماعی : یكی دیگر از آثار منفی زندان از دست دادن شغل و طرد از اجتماع می باشد . بزهكار پس از تحمل كیفر حبس برای اشتغال در جامعه موانع زیادی را روبروی خود می بیند . این موانع در طرز نگرش و روحیه زندانی آزاد شده تاثیر گذاشته و تغییراتی را در شخصیت او بوجود خواهد آورد كه او را باز به كارهایی سوق خواهد داد كه در آخر باز سر از زندان در می آورند .
تغییرات حاكم بر اجرای مجازات حبس

از مرحله صدور حكم تا انقضاء مدت آن
بخش اول : آزاد كردن زندانی قبل از اتمام مدت محكومیت
آزادی مشروط ، عفو عمومی و عفو خصوصی از جمله این موارد هستند كه مستقیما در مورد هر كدام و به صورت تطبیقی در كشورهای انگلیس و ای

ران و فرانسه و کشورهایی که نظیر این دو کشور قوانین حاکم بر جامعه دارند بررسی می شود .
الف ) : آزادی مشروط :
هرگاه طرز كار و رفتار و اعمال زندانی رضایت بخش بوده و مدت معینی از دوران محكومیت را گذرانده باشد قبل از اتمام مدت محكومیت ، باید از آزادی مشروط از زندان آزاد و تحت مراقبت ، هدایت و مراقبت قرار گیرد ، اگر در دوره آزمایش مرتكب جرمی نشود آزادی او قطعیت می یابد ولی اگر مرتكب جرمی شود و یاشرایط تعیین شده از طریق دادگاه را رعایت نكرد ، بایستی مجددا بازداشت و باقیمانده مجازات قبلی و كیفر جرائم ارتكابی نیز در مورد او اجرا گردد .
آزادی مشروط موجب تشویق زندانیان به كار ، حفظ نظم و آرامش ، حسن سلوك و خوش رفتاری بادیگران می شود . لذا ادامه بازداشت زندانی در صورت تحقق شرایط آزادی مشروط خلاف عقل و منطق بوده ، ضمن اینكه موجب صرفه جویی در بودجه عمومی دولت می شود .
1ـ در ایران :
قانونگذار برای اعطا آزادی مشروط شرایطی را به شرح زیر ضروری می داند .
ـ محكومیت برای اولین بار به علیت ارتكاب جر

م .
ـ تحمل نیمی از مجازات حبس .
ـ نشان دادن حسن اخلاق به طور مستمر در مدت اجرای مجازات .
ـ از اوضاع . احوال وی پیش بینی شود كه پس از آزادی مرتكب جرم نخواهد شد .
ـ جبران ضرر و زیان مورد حكم در استطاعت محكوم با قرار پرداخت آن .
ـ پرداخت جزای نقدی كه توام با مجازات حبس صادر شده یا با موافقت دادستان تربیتی برای پرداخت آن داده باشد .
مقام صلاحیندار برای صدور حكم آزادی

مشروط پس از تایید رئیس زندان و دادیار ناظر زندان ( یا قاضی ناظر زندان ) یا دادستان محل با دادگاه صادر كننده حكم است . آزادی مشروط به تشخیص دادگاه كمتر از یكسال و زیادتر از 5 سال نخواهد بود و در صورت تخلف فرد از شرایط مندرج در حكم یا ارتكاب جرم مجدد ، بقیه حكم محكومیت وی به حكم دادگاه صادر كننده حكم به مرحله اجرا در می آید . مواد 38 تا 40 قانون مجازات اسلامی به آزادی مشروط اختصاص دارد .
انتقاد :
مفاد مربوط به آزادی مشروط مورد ایراد است زیرا شرط اول استفاده از آزادی مشروط منوط به محكومیت برای اولین بار است و حق استفاده از آزادی مشروط از محكومینی كه تكرار جرم دارند سلب شده است در صورتیكه هدف از اعطا آز

ادی مشروط عادت دادن محكومین به محیط عادی اجتماعی است ، و دیگر اینكه از اوضاع و احوال محكوم نمی توان پیش بینی نمود كه پس از آزادی دیگر مرتكب جرمی نخواهد شد . تاثیر عوامل فردی و اجتماعی در ارتكاب جرائم قابل پیش بینی حتمی

و قطعی نیست . ( دكتر تاج الزمان دانش ـ حقوق زندانیان و علم زندانها )
2 ـ در فرانسه :
به موجب مواد729 و 730 آیین دادرسی كیفری فرانسه قانون سال 1970و 1972 و بخشنامه 1983 و 1986 ، محكومین به یك یا چند كیه باشند می توانند از آزادی مشروط استفاده كنند . محكومینی می توانند از آزادی مشروط استفاده كنند كه به شرح زیر قسمتی از محكومیت خود را گذرانده باشند :

ـ محكومینی كه برای اولین بار محكوم شده اند پس از گذران نصف مدت محكومیت .
محكومینی كه تكرار جرم دارند پس از گذران دو سوم مدت محكومیت .
ـ محكومینی به حبس جنایی دائم پس از 15 سال .
ـ محكومین به حبس ابد و 15 سال حبس وقتی می توانند از آزادی مشروط استفاده كنند كه 1 تا 3 سال تحت رژیم نیمه آزادی قرار گرفته باشند .
مواد 527D و 5ـ 720 مجموعه قوانین دادرسی كیفری و قانون سال 1986 برای رسیدگی زندانیان با محكومیت بیش از 6ماه حبس كه فیشی تنظیم می شود تا در موقع لزوم به مقامات مربوطه جهت تعیین آزادی مشروط كه سالی یك بار بررسی می

شود .
مقام صلاحیتدار جهت صدور حكم آزادی مشروط برابر ماده 73 مجموعه قوانین كیفری و قانون 29 دسامبر 1972 وسال 1993 ـ قاضی اجرای مجازات و وزیر دادگستری است ولی كسب نظریه استاندار محلی كه محكوم زندانی است یا در آنجا مقیم خواهد بود ضروری است .
هر گاه محكوم دوره آزمایشی آزادی مشروط را با موفقیت بگذراند آزادی او قطعی است . ( دكتر تاج زمان دانش ـ حقوق زندانیان و علم زندانها )
3ـ در انگلیس :
با تحقیاتی که در زمینه قوانین و مقررات حاکم بر جامعه کشور انگلستان صورت گرفت ؛‌مشخص گردید ازادی مشروط نیز در این کشور قوانین و مقرراتی دارد و به صورتی که افرادی که حائز شرایط ویژه مندرج در قانون این کشور برای اعطا آزادی مشروط باشند شامل حال ایشان خواهد گردید که این قوانین در مجموعه قوانین این کشور به صورتهای گوناگون ابلاغ و اعطا می گردد .
شرایطی که شامل حال زندانیانی خواهد گردید که ازادی مشروط به ایشان اعطا گردد .
محكومینی می توانند از آزادی مشروط استفاده كنند كه برای اولین بار محكوم شده اند و پس از گذران مدتی محكومیت می توانند از این قانون استفاده نمایند . م

حكومینی كه تكرار جرم دارند نیز برای ایشان شرایطی منظور گردید .
ـ محكومین به حبس ابد و 15 سال حبس وقتی می توانند از آزادی مشروط استفاده كنند .
مقام صلاحیتدار جهت صدور حكم آزادی مشروط قاضی اجرای مجازات و وزیر دادگستری و برخی از مقامات قضایی استان زندگی زندانی می باشند .
محكوم دوره آزمایشی آزادی مشروط را اگر با موفقیت بگذ

راند آزادی او قطعی است .
ب : عفو عمومی
گاهی سیاست كیفری و منافع جامعه ایجاب می كند تا قانون عنوان یا عناوین مجرمانه ای را با توجه به مقتضیات زمان و مكان حذف و یا محكومین را با اعطای عفو از تعقیب و مجازات معاف دارد .
عفو عمومی معمولاً شامل عده معینی از محكومیت عادی یا سیاسی می شود كه معمولاً بعد از انقلابهای سیاسی ـ بحرانهای اجتماعی ـ اتفاقات و حوادث غیر عادی برای برقراری صلح و آرامش در جامعه و یا تقلیل تعداد جمعیت كیفری زندانیان عفو عمومی اعلام میشود .
عفو ممكن است مطلق و بدون شرط و یا مشروط به انجام اعمال دیگر از قبیل پرداخت جزای نقدی باشد . اعطای عفو عمومی در صلاحیت قوه مقننه است و قانونگذار حق هر گونه تغییر و تحول در ماهیت عمل مجرمانه و میزان مجازات را دارد .
عفو عمومی فقط جنبه عمومی جرم و مجازات را از بین می برد و حق مدعی خصوصی به قوت خود باقیست و مجرم باید ضرر و زیان مدعی خصوصی را جبران نماید . ( دكتر پرویز صانعی ـ حقوق جزای عمومی )

1 ـ در ایران :
پس از پیروزی انقلاب اسلامی لایحه قانونی عفو عمومی متهمان و محكومیان جزائی پس از تصویب به اجرا در آمد .
كلیه كسانی كه تا تاریخ مصوب این قانون در مراجع قضائی مورد تعقیب قرار گرفته اند . از تعقیب یا مجازات معاف خواهند شد و این عفو تاثیری در حقوق خصوصی متضرر از جرم ندارد .
محكومین به حبس در دارالتادیب یا كانون اصلاح و تربیت و یا كسانی كه قبلاً از عفو استفاده كرده باشند از این عفو استفاده كردند .
2ـ در فرانسه :
عفو عمومی در این كشور به موجب قانون خاص با توجه به سیاست دولت تدوین میشود .
عفو عمومی معمولاَ به مناسبت عید 14 ژوئیه و یا انتخاب رئیس جمهور جدید اعطا می شود .
آثار قانون عفو عمومی پس از قطعیت حكم محكومیت به این شرح است :
ـ مجازات اصلی و تبعی و تكمیلی در مورد محكوم اجرا نمیگردد .
ـ محكومیت در پیشینه كیفر منعكس نشده و در تكرار جرم موثر نخواهد بود .

3ـ در انگلیس :
عفو عمومی در این كشور به موجب قانون خاص با توجه به سیاست دولت تدوین میشود .
عفو عمومی معمولاَ به مناسبت اعیاد و یا اعطا از طرف ملکه صورت میگیرد .
ج ) : عفو خصوصی

عفو عمومی از قدیم الایام در جوامع مختلف متداول بوده و پادشاهان و فرمانروایان و حتی روحانیون بعضی از محكومین را مورد عفو قرار میدادند . این نوع از عفو به موجب قانون به رئیس جامعه تفویض میشود و او مخیر است كه تمام و یا قسمتی از مجازات محكومین را با توجه به نوع جرم مورد عفو قرار دهد .
1ـ در ایران :
به موجب بند 6 اصل 110 قانون اساسی و ماده 24 قانون

مجازات اسلامی اعطا عفو خصوصی یا تخفیف مجازات محكومین در حدود موازین اسلام پس از پیشنهاد رئیس قوه قضائیه به مقام رهبری است .
رئیس سازمان زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی پس از تصویب شورای طبقه بندی لیست محكومینی را كه اسحقاق عفو را دارند به دادستان كل كشور ارسال میدارد . كمیسیون بخشودگی كه مرجع رسیدگی به پیشنهادات است به دعوت رئیس اداره سجل كیفری و عفو و بخشودگی تشكیل جلسه میدهد .
در مناسبتهای زیر و در اجرای بند 6 اصل 110 قانون اساسی پیشنهاد عفو میشود . : مبعث حضرت رسول اكرم ( ص ) ـ نیمه شعبان ـ 22 بهمن ـ 12 فروردین و عید نوروز مهمترین منبع برای عفو خصوصی در كشور ما می باشد .
ویژگیهای خاص عفو در ایران :
ـ برای عفو در خصوص مجازات حبس باید مجازات در حال اجرا باشد .
ـ از حبس دائم 2 سال و از حبس جنایی مهم یكسال و از حبس جنایی 6 ماه و از حبس جرائم كم تهمیت یك پنجم گذشته باشد .
ـ مجازات در روحیه محكوم علیه موثر واقع و موجب تنبیه او شود .
ـ در موارد فوق العاده مانند جنگ ـ قحطی ـ زلزله و شیوع امراض مسری و غیره كمیسیون میتواند بدون توجه به ضوبط مذكور نسبت به عفو اقدام نماید .

پیشنهاد عفو حداقل 15 روز قبل از روز مذكور در ماده 1 برای ملاحظه رئیس قوه قضائیه ارسال میگردد . پس از تصویب مقام رهبری ـ رئیس قوه قضائیه مراتب را به اداره سجل كیفری و عفو بخشودگی ابلاغ می نماید .
2ـ در فرانسه :

لینک کمکی