مقاله مديريت مصرف انرژي در كشور آلمان

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن مقاله مديريت مصرف انرژي در كشور آلمان :

مدیریت مصرف انرژی در كشور آلمان

اصلاح الگوی مصرف برق كه به اعتقاد مسئولان درست مصرف كردن می باشد و غالباً مردم نباید آن را با كم مصرف كردن یكی بدانند از ابتدای سال 1981 جزو رئوس فعالیتهای سازمانهای کشور آلمان قرار گرفت و بنا شد تمام وزارتخانه ها در این بخش آئین

نامه هایی را تدوین و برای كاهش مصرف حامل های انرژ

ی برق و سایر بخش ها تصمیم گیری نمایند. در این میان

كلیه سازمانهای دولتی و بخش خصوصی نقش بسزایی را ایفا می كردند چرا كه روند تولیدات كالاها باید به سمتی هدایت می شد كه ضمن كاهش مصرف انرژی برق، تولیدات خود را بهینه كنند و در مسیر صرفه جویی گام بردارند. از ابتدای سال 1982 با دستور كار قرار گرفتن طرح تحول در وزارت صنایع و معادن، صنایع انرژی بر و صنایعی كه نیازمند حمایت بودند، شناسایی شدند و در سال ،2002شاهد آن بودند كه وضعیت واحدهای صنعتی بهبود پیدا کرد بطوریكه كالاهایی تولید شده كه با شعار اصلاح الگوی مصرف مطابقت داشته باشد. در این میان بسیاری از وزارتخانه ها در حال تدوین آئین نامه هایی بودند كه در این مسیر گام بردارند.
تدوین آئین نامه اصلاح الگوی مصرف انرژی برق در کشور صنعتی آلمان
اصلاح الگوی مصرف، باعث رشد و شكوفایی كشورآلمان به ویژه در حوزه اقتصادی شد. به هر ترتیب موضوعی كه به عنوان یك تهدید بخش عمده ای از منابع را به خود اختصاص می داد، به فرصتی برای رشد و توسعه تبدیل شده است.
منابع زیادی از كشور آلمان با اصلاح الگوی مصرف ذخیره می شود كه می توان از آن در جهت رشد تولید و خدمت به مردم استفاده كرد.اصولاً سازمانها برای رسیدن به اهداف اصلاح الگوی مصرف بیش از گذشته گام بردارند. اتخاذ همزمان سیاست های جایگزینی (قیمتی) و اقتصادی (غیرقیمتی) در این راستا باید موردتوجه قرارگیرد. از این رو در سیاست های غیرقیمتی می توان با تولید و ارائه محصولات مناسب مانند آنچه كه در بحث از رده خارج كردن خودروهای فرسوده و یا جایگزینی لامپ های كم مصرف انجام شد، از هدر رفتن منابع جلوگیری و با فرهنگ سازی مناسب مردم را به استفاده از این محصولات ترغیب كردند.
مهمترین كار، اصلاح و منطقی شدن قیمت انرژی و سوخت است. اگر قیمت انرژی ارزان باشد سرمایه گذار و تولید كننده به دنبال استفاده از سیستم های كم مصرف در طرح های صنعتی نمی روند ولی با اصلاح قیمت انرژی و سوخت به طور قطع افراد به دنبال انتخاب فناوری ها

ی كم مصرف با بازدهی بالاخواهند رفت.
كنترل مصرف انرژی برق با تدوین راهبردهای كلان
در آلمان، یك موضوع اساسی در حوزه انرژی وجود داشت و آن تغییرات نابهنگامی است كه گاه در روندهای اجرایی توسعه بخش ، گاز ، پتروشیمی و یا برق صورت می گرفت؛ این مهم علاوه بر تغییر چینش توسعه، همواره تركیب مطالعات و برنامه ریزی های قبلی توسعه را براساس تدوین مدل جدید در بخش اجرا نیز دستخوش تحولات تازه می کرد.

نبود راهبردهای مشخص بلندمدت در حوزه انرژی، ضرورت این مسئله را بویژه در دوران تحولات عمده بازار و اقتصاد بین الملل بیش از پیش به همگان ثابت كرده است. حوزه انرژی نه تنها در بخش تولید و توسعه خود،بلكه تا پائین ترین زنجیره مصرف نیز نیاز به سیاستگذاری مشخصی دارد كه برگرفته از نتایج مطالعات نهادهای دست اندركار با موضوع انرژی می باشد. تصویب ایجاد «شورای عالی انرژی» در برنامه هفتم توسعه اجتماعی، اقتصادی كشور آلمان، راهكار مناسبی بر رفع چندگانگی های ناشی از تصمیمات بعضاً موازی دو وزارتخانه مستقل نیرو بویژه در بخش مصرف انرژی بوده طول و عرض جغرافیایی گسترده آلمان بخصوص تنوع اقلیمی موجود در كشور ایجاب می كند كه روند عرضه انرژی متناسب با نیاز اقلیمی مناطق باشد در حالی كه بعضاً مشاهده می شود دو وزارتخانه تولید و نیرو اقدام به عرضه دو یا چند نوع انرژی در یك منطقه اقلیمی نموده اند؛ گرچه این روند طی سال های اخیر بهبودی نسبی یافته است اما با تشكیل نشدن جلسات شورای عالی انرژی و پس از آن با حذف شوراهای عالی در كشور، امروز بیش از پیش ضرورت تدوین راهبردهای بخش انرژی لازم به نظر می رسد. چه آن كه این روند منجر به افزایش بی برنامه و بی حد و حصرمصرف انرژی شده و در این اثنا، ارزش ذاتی و قیمت تمام شده كالایی گران و استراتژیك، همچون نفت، گاز و برق كه به صورت یارانه ای و ارزان توزیع می شود، همواره نادیده گرفته شده است.
ضرورت ساختارسازی
بررسی وضعیت و عملكرد مصرف انرژی در آلمان در مقایسه با كشورهای منتخبی چون امریكا، ژاپن و چین نشان می دهد كه آلمان دارای كارایی انرژی بیشتر و شدت انرژی کمتری است.
در ضمن طی دوره مورد بررسی (سال های 1984-1973) كارایی انرژی آلمان روندی نزولی داشته است. براساس بررسی های موجود، هماهنگی و سیاستگذاری متمركز برای حامل

های انرژی در آلمان ، وجود ندارد. با مقایسه برنامه ریزی های بلندمدت بخش انرژی در آلمان و كشورهای منتخب، كمبودهایی در برنامه ریزی كشور آلمان دیده می شود كه برخی از چالش های موجود بخش انرژی با تدوین برنامه جامع انرژی كشور قابل حل می باشد.
در حقیقت تدوین راهبردهای انرژی كشور به معنی تعیین اهدافی منسجم و كاملاً دقیق و حساب شده برای بخش انرژی است و بعد از اجرای كامل دستورات و سیاست های اتخاذ شده، نتایج حاصل از اجرای این تصمیمات ارزیابی شده و در تصمیم گیری های

بعدی مورد استفاده قرار می گیرند.عدم وجود منابع غنی نفت و گاز در كشور آلمان به معنی همیشگی بودن این منابع نیست. در عین حال، برای رسیدن به هدف رشد سریع اقتصادی، نیاز به انرژی بیشتری خواهد بود كه اگر در مصرف انرژی، برنامه ریزی و آینده نگری های لازم صورت نگیرد، آلمان كه در حال حاضر پنجمین صادر كننده انرژی جهان است، یكی از تحلیلگران بازارهای نفتی می گوید: «این یك تهدید جدی برای بسیاری از كشورهای بزرگ تولید كننده نفت است كه طی 10تا 15سال آینده نه تنها نفتی صادر نخواهند كرد، بلكه وارد كننده این محصول هم خواهند بود.» این موضوع با در نظر گرفتن این كه حدود 25درصد از منابع ارزی كشور آلمان از راه صادرات برق و فرآورده های آن تامین می شود، جای تامل بیشتری دارد.
ضرورت كاهش مصرف مواد نفتی
موضوع مصرف بهینه سوخت چند سال است كه مطرح شده و به همین علت است كه مدیریت مصرف سوخت مورد توجه بوده و ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت جایگزین ستاد تبصره 13 شده است .
مدیریت سوخت ، ساماندهی و توسعه حمل و نقل عمومی ، خارج كردن خودروهای فرسوده و مدیریت مصرف سوخت و گازسوز كردن و برقی خودروها و كاهش تقاضای مصرف سوخت لازم الاجرا می باشد .
مدیریت مصرف سوخت كشور آلمانبر پرداخت كمك بلاعوض و یا كمك سود تسهیلات برای جایگزینی خودروهای فرسوده با خودروی برقی و دوگانه سوز و جایگزینی خودروهای فرسوده نفت گازی حمل بار و مسافر با اولویت خودروهای حمل و نقل عمومی برون شهری تاكید می نماید و اتخاذ تدابیر لازم برای كاهش مصرف سوخت و آلودگی هوا از طریق رعایت استانداردهای زیست محیطی از جمله ارتقای استانداردهای معاینات فنی خودروها و توسعه مراكز معاینه فنی و خرید و بكارگیری خودروهای دوگانه سوز و برقی به جای خودروهای بنزین سوز برای مدیریت مصرف سوخت را در نظر گرفته است .
اگرچه سهمیه بندی موجب كنترل بیشتر مصرف می شود ، ولی به سبب محدودیتی كه ایجاد می كند ، مطلوب نظر نیست . تلاش می شود با اصلاح قیمتها و افزایش تولید فرآورده های نفتی ، برمبنای یك اقتصاد پویا سوخت به هر میزان و با قیمت واقعی خودش در اختیار مردم قرار گیرد .
در حال حاضر 56 درصد از برق در تولید ، 19 درصد در بخش خانگی ، تجاری و خد

ماتی ، 15 درصد در بخش صنعت ، 6 درصد در بخش كشاورزی و سه درصد در سایر مصارف مورد استفاده قرار می گیرد.
از طرف دیگر در خط تولید كارخانه های خودروسازی هنوز تغییر محسوسی احساس نمی شود . در واقع اگر برنامه ریزی در مدیریت سوخت جدی بود تا به حال باید در خط تولید

خودرو به سمت تولید وسایط حمل و نقل عمومی پیش رفته و به طور چشمگیری وسایط نقلیه گازسوز یا نفتگاز سوز عمومی تولید نمی شد
بنابراین بخش زیادی از مشكل مصرف برق را باید در مدیریت سوخت كشور ملاحظه نمود . با این شیوه مدیریت تحقق اهداف كمی و كیفی در سوخت كشور ممكن نیست . در واقع اگر چه پول به قدر كافی دارند و بنزین را هم سهمیه بندی كرده اند . لیكن چون برنامه ریزی قوی است وضعیت این فرآورده ها همواره رو به رشد مصرف می باشد ، نباید چندان امیدوار به تحقق اهداف قانون توسعه حمل و نقل عمومی در مدیریت سوخت كشور باشند. .
برای مهار بی رویه مصرف برق اهداف مهمی در نظر گرفته شده در تصویب قانون حمل و نقل عمومی و مدیریت سوخت كشور ، اولین گام استاندارد كردن خودروهای داخلی از نظر مصرف سوخت براساس استانداردهای جهانی بوده تا بتوانیم از مصرف بی رویه در نخستین گام جلوگیری نمائیم . به موازات این اقدام باید در راستای گازسوز و دوگانه سوز كردن خودروها تلاش شود و استفاده از وسایط نقلیه عمومی در ناوگان حمل و نقل درون شهری كه شهروندان بتوانند در شهرهای بزرگ به راحتی تردد كنند فراهم گردد.
در واقع وقتی وسایط نقلیه گازسوز عمومی تولید شود ، می توانیم از ترافیك شهرها جلوگیری كنیم . در قانون توسعه حمل و نقل و مدیریت سوخت بحث تاسیس پالایشگاههای جدید برای تامین سوخت داخلی از دیگر اهداف مورد نظر است .
معهذا در راستای تحقق كمی و كیفی این قبیل اهداف بود كه بنزین سهمیه بندی شد و بر استفاده از سوختهای جایگزین مثل انرژی خورشیدی ، بادی و انرژی هسته ای نیز تاكید شد .
مصرف درست سوخت در واحدهای تولیدی ، صنعتی ، نیروگاهها و خودروها از موارد دیگر مورد توجه در قانون توسعه حمل و نقل و مدیریت سوخت است . لذا برای تحقق اهداف برنامه توسعه حمل و نقل و مدیریت سوخت باید همه سازمانها و ارگانها با یكدیگر هماهنگ عمل كنند تا بتوانیم به نتیجه مثبت برسیم .
از سوی دیگر برای مصرف درست باید فرهنگسازی شود و در این میان نقش رسانه ها ، سازمانها و مدیران بسیار حائز اهمیت بوده و باید شرایط را برای باور عمومی از هر نظر مهیا كر

د ، تا بتوانیم به اهداف مورد نظر دست یابیم .
بر اساس برنامه تدوین شده باید سالانه 600 هزار دستگاه خودروی فرسوده از رده خارج شود . بر همین اساس مقرر شده كه تا پایان تیر ماه امسال حدود 38 هزار خودروی سواری اسقاط شود و در همین مدت 13 هزار دستگاه تاكسی از رده خارج خواهد شد . البته اسقاط خودروهای بالای 35 سال در اولویت اول است .
بدون تردید در سال حركت به سمت اصلاح الگوی مصرف باید

برنامه ریزی ها به گونه ای باشد كه با به كارگیری مدیران كا

رآمد در اجرای مدیریت سوخت كشور به هماهنگی و انسجام مطلوب سازمان ها در بسیج منابع و امكانات رسیده تا بتوان از ظرفیتها به درستی استفاده و از هدر رفتن منابع جلوگیری نموده . در غیر این صورت با پراكنده كاریها و ضعف مدیریت سوخت نمی توان اهداف مورد نظر در قانون توسعه حمل و نقل عمومی را در جامعه محقق كرد .
سرانه بالای مصرف انرژی در ایران
متاسفانه ایرانی ها رکورد دار مصرف در جهان هستندکشور ما یکی از پرمصرف ترین کشورهای جهان است .كه منابع محدود و بهره وری پایین ما از منابع و محصولات سبب شده است که علاوه بر هدر دادن منابع الهی رکورد دار اسراف در جهان باشیم .
باید منابع خدادادی را در حد لازم مصرف نمائیم یكی از روشهای مبارزه با اسراف اطلاع رسانی است از این لحاظ در ذیل آمارهائی از میزان مصرف ما در مقایسه با نرم افزارهای جهانی آمده است 5 برابر متوسط جهانی انرژی مصرف می كنیم
با وجود در آمد بیش از 80 میلیارد دلاری كشور از فروش نفت خام در سال گذشته بیش از 44 میلیارد دلار یارانه انرژی در بخشهای مختلف طی یك سال پرداخت شده كه حدود 9 میلیارد دلار آن مربوط به بخش خانگی و تجاری بوده است این در حالی است كه مصرف انرژی در بخش خانگی و تجاری طبق آخرین آمار اعلامی بیش از 410 میلیون بشكه معادل نفت خام یعنی حدود 41 درصد از مصرف انرژی كل كشور (معادل 16 میلیارد دلار) بوده كه حدود 70 درصد آن را گاز طبیعی و 20 درصد آن را فرآورده های نفتی تشكیل داده است به طور كلی نگاهی به آمار های موجود نشان می دهد كه مصرف انرژی در ایران پنج برابر متوسط جهانی است به گونه ای كه در بخش ساختمان به تنهایی مصرف انرژی 4 تا 2/5 برابر استانداردهای جهانی گزارش شده است .
در چنین شرایطی پیش بینی می شود كه اگر الگوی مصرف انرژی در بخشهای خانگی و تجاری اصلاح نشود و روند كنونی ادامه یابد مصرف انرژی در این بخشها در سال 1403 به بیش از 1400 میلیون بشكه معادل نفت خام می رسد كه در این صورت علاوه بر دست نیافتن به اهداف چشم انداز 20 ساله بر جایگاه ایران در صادرات نفت خام خدشه وارد می شود كه در پی آن ، اقتصاد كشور و محیط زیست نیز تحت تاثیر قرار خواهد گرفت.
در حالی كه سالانه بیش از 40 میلیارد دلار بابت هدر روی و در واقع یارانه انرژی در كشور از دست می رود بسیاری از طرحهای توسعه ای صنعت كشور با مشكل تامین منابع مالی مواجه خواهند شد و طرحهای زیربنایی برای ایجاد اشتغال و جذب دانش آموختگان كه باید هرچه زودتر اجرا شودبه عهده تعویق خواهد افتاد
تولید برق در حال حاضر 215 میلیارد کیلو وات ساعت است چنانچه 215 میلیارد کیلو وات ساعت تولید را بر جمعیت 70 میلیونی تقسیم کنیم , حدود 2700 کتر ازمیزان استاندارد است . بر اساس اظهارات بررسیهای صورت پذیرفته میزان تولید برق در کشور در حال حاضر نیز سه برابر متوسط برق تولید شده در دنیا است اما چون مصرف بالا است تولید برق کفاف مصرف را نمی کند . همچنین آمار مصرف برق تا پایان سال گذشته 215 میلیارد کیلو وات ساعت بود که این عدد نسبت به سال 86 معادل 3/6 درصد رشد نشان می دهد
میزان مصرف جهانی گاز در سال گذشته میلادی به بیش از 3198 میلیارد متر مکعب رسید که ایران در بین 211 کشور جهان از حیث مصرف گار در رتبه سوم قرار دارد . سازمان اطلاعات مرکزی امریکا در گزارشی به بررسی وضعیت مصرف گاز در جهان طی سال گذشته میلبادی پرداخته است . مصرف گاز در ایران طی سال گذشته به بیش از 111/8 میلیارد متر مکعب رسیده، بر اساس این گزارش آمریکا با مصرف 6529 میلیارد متر مکعب بزرگترین مصرف کننده گاز جهان شناخته شده و روسیه نیز با 481میلیارد متر مکعب در رتبه دوم این گزارش قرر گرفته است کشورهای عضو اتحادیه اروپا نیز سالانه 497 میلیارد متر مکعب گاز مصرف می کنند پس از ایران ژاپن با 100 میلیارد متر مکعب مصرف گاز در رتبه چهارم قرار گرفته و آلمان و کانادا و انگلیس نیز به ترتیب با 97 میلیارد متر مکعب ,92 میلیارد متر مکعب و 91 میلیارد متر مکعب در رتبه های بعدی قرار دارند پس از انگلیس نیز کشورهای ایتالیا عربستان ، مکزیک،اکراین و ازبکستان قرار دارند میزان مصرف گاز در چین با جمعیتی بیش از یک میلیارد و سیصد میلیون نفر به 70 میلیارد متر مکعب رسیده است این گزارش حاکی است در بین کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا عربستان در جایگاه دهم , امارات هفدهم , هندو ترکیه بیست و یکم , مصر بیست و پنج , الجزایر سی ام , قطر سی و چهارم و بحرین چهل و پنج قرار دارند
متاسفانه ایـــران بالاترین مصرف نان را درجهان دارد و سالانه 3 میلیون تن گندم در کشور اتلاف می شود برای سامان دهی و بهسازی واحدهای سنتی نان لازمست با توجه به سرانه مصرف نان در ایران حدود 160کیلو گرم است وکه نسبت به کشورهای اروپایی نظیر فرانسه که 56 کیلو گرم و در آلمان 70 کیلو گرم در سال است بیشتر است اقدامات لازم را صورت داد بر این اساس چند برابر میزان آرد مصرفی داخلی (یعنی آرد خبازی) حدود 5/8 میلیون تن در سال و میزان ضایعات نان در استان تهران بر اطبق آمارهای موجود 11 تا 13 درصد است
سرانه مصرف شکر در ایران حدود 30 کیلو گرم ست این در حالی است که این میزان در نواحی مختلف کشور متفاوت است اما مصرف سرانه دنیا 27 کیلو گرم است .
سرانه مصرف روغن در کشور حدود 17 کیلو گرم است مقایسه سرانه مصرف روغن در ایران با سایر کشورها نشان می دهد مصرف سرانه ما بسار بالا تر از میانگین جهانی است مصرف سرانه ایران 17 کیلو گرم و مصرف سرانه دنیا 5/12 کیلو گرم است و اگر شیوه مصرف روغن را در ایران باسایر کشورها مورد بررس قرار دهیم این اختلاف آشکار تر می شود . دولت در جهت حل این مشكلات اقداماتی را صورت داده است .
• تعیین استانداردهای مصرف مواد غذایی : مرکز آمار ایران از سوی معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری مسؤل تدوین استانداردهای مصرف مواد غذایی در کشور شده است . این مرکز مسؤل بررسی نوع کالاهای خوراکی و غذایی خانوارهای ایرانی تعیین حداقل و حداکثر استانداردهای مصرف آنها و حتی میزان مصرف در دستگاههای درآمدی مختلف شده که بر این اساس استانداردهای مصرف مواد خوراکی و غذایی به صورت علمی تهیه و مشخص

خواهد شد که مصرف مواد غذایی تا چه حد اسراف است و تا چه میزان سبب بروز مشکل کمبود کالری در افراد می شود به گفته رئیس مرکز آمار ایران کمیته ای در مرکز آمار تشکیل شده و در حال بررسی استاندارد کالاهای غذایی و خوراکی مصرفی خانوارها است .
اگر چه وفور و ارزانی منابع انرژی مواد غذایی در کشور از جمله دلایل مصرف

غیر بهینه و بی رویه آن شمرده می شود اما اصلاح قوانین فرهنگ سازی و دادن اطلاعات و آگاهی به مردم می تواند کمک زیادی به مصرف منطقی داشته باشد به این ترتیب پس از اجرای سهمیه بندی بنزین در سال 1386 طرح رعایت الگوی مصرف گاز و جرایم دهکی که عملیاتی شده حال طرح تحول اقتصادی برای یارانه انرژی در بخش های مختلف خانگی , تجاری , صنایع و نیروگاهها با هدفمند کردن یارانه و در نتیجه کاهش مصرف انرژی مطرح شده است.
واردات ، ادامه روند افزایش مصرف فرآورده های نفتی
حتی ذخایر و منابع عظیم انرژی نیز تا 10 سال دیگر نمی تواند نیازهای روزافزون كشور را پاسخ دهد و از این رو به واردكننده صرف بدل خواهیم شد.
اقتصاد كشور به جای اتكا به منابع انسانی متكی بر سرمایه است و مصرف منابع راه حل تمام مسائل شده است.
سهم منابع انسانی در تولید ثروت دنیا 64 درصد و سهم منابع فیزیكی و سرمایه 36 درصد است. در حالی كه در ایران این معادله برعكس است. سهم انسان ها در تولید این كشورها تنها 36 درصد است.
به دلیل تكیه بیش از حد به سرمایه رشد درآمد سرانه در كشور نیز كند است. به طوری كه این رشد در كشور چین 61 درصد و در كشور ما2/6 درصد است.
33 درصد یارانه های بنزین در ایران به قشر مرفه جامعه تعلق می گیرد. در سال 1340 برای تولید یك واحد، یك واحد سرمایه گذاری می كردیم ولی در سال 86 باید برای تولید همان یك واحد، دو واحد سرمایه گذاری كنیم. به ازای هر بشكه نفت در ایران 268 دلار ارزش افزوده ایجاد می شود در حالی كه در دنیا این رقم 668 دلار است.
شدت انرژی ایران5/3 برابر تركیه، 5/14برابر ژاپن و 5 برابر متوسط جهانی است . ایران بین 16 كشور سازمان بهره وری آسیا رتبه پانزدهم را داراست. برای حل این مشكلات باید سهم نفت در بودجه كاهش یابد و بودجه ریزی كشور بر مبنای بودجه ریزی عملیاتی انجام شود.
در اصلاح الگوی مصرف مسئله انرژی، آب، خاك، سرمایه و زمان جایگاه خاصی دارد كه اگر بتوانیم حتی اندكی از مصرف آنها كم كنیم منابع بسیاری حاصل می شود.

تنها 2درصد آب موجود در جهان شیرین است كه از این 2درصد، 92 درصد در بخش كشاورزی و 8درصد در صنایع و خانه ها مصرف می شود كه اگر تنها 10درصد در مصارف كشاورزی كشور صرفه جویی شود به اندازه آب مصرفی تمام شهرها ، روستاها و صنایع كشور صرفه جویی خواهد شد. بین 35 تا 40 درصد در بخش كشاورزی هدر رفت آب وجود دارد، به رغم این مصرف زیاد میانگین تولید محصولات كشاورزی از میانگین جهانی آن كمتر است. یكی از مشكلات اساسی كشور در زمینه الگوی مصرف مسئله بودجه است كه باید مدیریت صحیحی بر هز

ینه كرد و توجیه سرمایه گذاری ها صورت گیرد. منابع بانكی كشور درست مصرف نمی شود در حال حاضر 50درصد سرمایه گذاری ها در تهران و 50درصد مابقی كشور در مراكز استان انجام می شود كه این موضوع باعث خالی شدن روستاها از جمعیت می شود.
بودجه ریزی كشور ما براساس بودجه نویسی برمبنای سال گذشته است كه باید به بودجه ریزی عملیاتی و سپس برمبنای صفر تبدیل شود.
متاسفانه به ازای هر 10 تومان سرمایه گذاری 8 تومان برگشت سرمایه صورت می گیرد در حالی كه این رقم 2 برابر میزان سرمایه گذاری است.
یكی از بزرگترین اتلاف منابع در مراجعه حضوری مردم به سازمان ها و ادارات است كه با الكترونیكی كردن خدمات می توان جلوی این زیان را گرفت.
ایران با داشتن یك درصد جمعیت دنیا، 9 درصد انرژی جهان را مصرف می كند.
میزان مصرف انرژی در ایران 2 برابر چین و 4 برابر هند است.
سرانه مصرف بنزین در ایران 11 لیتر، در فرانسه5/1 لیتر و كانادا6/5 لیتر است.
30 درصد مصرف روغن نباتی در كشور بیش از حد استاندارد است، همچنین مصرف میوه در ایران 4 برابر میانگین مصرف میوه در جهان است كه البته این نسبت خوبی است و برای سلامتی مردم مفید است.
اگر یك درصد در مصرف سیگار صرفه جویی شود، سالانه 70 میلیارد تومان صرفه جویی خواهد شد.
سرانه برخورداری مسكن در اروپا را 92 متر مربع، امریكا 120 متر، كانادا 112 متر و در ایران 150 متر مربع ذكر كرد. 8 هزار استاندارد تغذیه در دنیا وجود دارد كه تنها 200 مورد آن در ایران اجرا می شود.
در حالی كه برای یك كار اداری مردم بین 25 تا 30 بار مراجعه می كنند، می توان در یك بار مراجعه آن كار را انجام داد.
یك ساعت كار كارگر فرانسوی معادل 50 ساعت كار كارگر ایرانی است و بنابراین باید به سمت اصلاح فرهنگ كار و افزایش بهره وری حركت كنیم. در حالی كه برخی از شهرها فقط 5 روز از سال نیاز به گرمایش دارند، اما متاسفانه لوله كشی گاز انجام شده و در برخی از شهرهای كوچك فرودگاه احداث شده كه این كار صرفه اقتصادی ندارد.

وقتی انرژی بد و زیاد مصرف می شود
آمار ها نشان می دهد كه در كشور ما بخش حمل و نقل با تولید 60 و به قولی 85 درصد از كل آلاینده های محیطی بیشترین مقدار آلایندگی رادر میان سایر بخش های انرژی كشور دارد البته استفاده بد و زیاد از سوخت تنها محدود به سوخت خودرو نیست ما همه انرژی ها را بد و زیاد مصرف می كنیم مصرف زیاد برق هم گازهای گلخانه ای ایجاد می

كند چرا كه ما ناچاریم نفت گاز ( گازوئیل ) و گازطبیعی را سوزانده تا انرژی برق تولید نموده لذا هر چه مصرف برق بالا می رود نیروگاه برای تولید برق ، نفت و گاز بیشتری می سوزانند پالایشگاه ها هم برای تولید فرآورده های نفتی مصرفی شهروندان به طور دائم سوخت مصرف می كنند سوخت های فسیلی هم گاز های گلخانه ای ایجاد می كند . هر چن

د ما الزامی نداریم كه میزاد تولید گاز دی اكسید كربن و گاز های گلخانه ای را پائین بیاوریم ولی تعهد اخلاقی و عواقبی كه ممكن است در آینده گریبان خود ما را هم بگیرد ایجاب می كند كه از میزان تولید گازهای دی اكسید كربن كاسته و صرفه جوئی در مصرف انرژی و سوخت را مد نظر قرار دهیم ، بهینه كردن سوخت از عمده ترین كارهائی است كه در این مسیر می توان انجام داد لذا از جائیكه ما تولید كننده سوخت فسیلی و یا از سوی صنایع پترو شیمی آلوده می شود از جمله آب هائی كه از این رهگذر دچار آلودگی زیادی شده متاسفانه خلیج فارس است ما همراه با كشور های نفت خیز دیگر منطقه و بیگانگانی كه كشتی های نظامیشان را وارد منطقه كرده اند در آلودگی خلیج فارس سهیم می باشیم. نتیجه این كه هر از گاهی با مرگ و میر و بیماری آبزیان منطقه مواجه شده كه می تواند سلامتی مردم را هم تهدید كند، روند آلودگی آب بر اثر مصرف بی رویه انرژی به این جهت هشدار دهنده بوده كه تاكنون دریاچه های كوچك و آب های سطحی زیادی در اروپا و آمریكای شمالی اسیدی شده و بسیاری از آنها عاری از حیات شده اند
مصرف زدگی دراستفاده برخی از كالاها هم محیط زیست را با مخاطره مواجه كرده متاسفانه پلاستیك ها نمونه كالا هایی هستند، در حالی كه كارخانجات پترو شیمی برای تولید پلاستیك انرژی زیادی مصرف می كنند و آلودگی های زیادی از جمله آلودگی های جیوه ای هم برای آب ها ایجاد می كنند خود پلاستیك ها هم موجب آلودگی محیط زیست ما می شونددراین رابطه بین 250 تا 500 سال طول می كشد تا پلاستیك ها تجزیه شوند ضمن اینكه ممكن است سمومی را وارد چرخه حیاتی كند كه اكوسیستم را از شكل طبیعی خارج نمایند پلاستیك ها دور درختان پیچیده می شوند و در خاك فرو می روند و گیاهان را خفه می كنند آنها آب ها را آلوده می كنند و جانوران دریائی با بلعیدن آنها خفه می شوند . با این وجود روند مصرف پلاستیك هاو نایلون ها با سرعت سر سام آوری رو به افزایش است حتی هشدارهای پزشكی درباره نحوه استفاده از این مواد هم خیلی نتیجه بخش نبوده تا جائی كه مدتی است مباحثی برای كنترل مصرف بی رویه مواد پلاستیكی و از جمله نایلون ها در كشور ما به وجود آمده است . به هر حال مصرف بی رویه همه كالاها می تواند منجر به افزایش مصرف انرژی برای تولید و صدمه به محیط زیست شود نمونه های زیادی از كالاهائی كه مصرف زیاد انها هم به صورت مصرف انرژی و هم به صورت های دیگر به محیط زیست صدمه می زند وجود دارد مواد شوینده و پاك كننده و روغن های ما

شین تنها نمونه های دیگری از این نوع كالاها هستند و اگر به اطرافمان نگاه كنیم مواد بیشتر و بیشتری از آنها را در می یابیم .

اصلاح الگوی مصرف سوخت

متوسط مصرف بنزین در سال گذشته , روزانه 7/67 میلیون لیتر و گازوئیل 52 میلیون لیتر بوده است . آمارها نشان می دهد , 99 درصد بنزین در حوزه حمل و نقل و 7/53 درصد گازوئیل نیز در همین حوزه مصرف می شود .
شدت مصرف انرژی در ایران هشت برابر کشورهای اروپایی است , این در حالیست که شدت مصرف انرژی در ایران پنج برابر نرم جهانی است . سهم دهک دهم جامعه در مصرف بنزین , 21درصد و دهک اول کمتر از ویک درصد است . بعبارتی دهک دهم یعنی دهک برخوردار جامعه 26 برابر دهک اول بنزین مصرف می کنند .
آمارها نشان می دهد , دهک دهم , سه بربار دهک اول گاز , پنج برابر نفت سفید و 120 برابر گازوئیل مصرف می کند , لذا ضروری است که یارانه ها در کشور هدفمند شوند .
برابر بررسیهای بعمل آمده 29 درصد تولید ناخالص ملی در کشور یارانه داده می شود , این در حالیست که 26 درصد این یارانه مربوط به بخش انرژی است .
هزینه صرف شده در حوزه حمل و نقل در برخی بخش ها دو برابر در آمد كشور میباشد , آمارها نشان می دهد , 70درصد یارانه های کشور فقط توسط سه دهک بالا مصرف می شود .
متاسفانه سالانه هفت هزار و 500 میلیارد تومان هزینه تصادفات در حوزه حمل و تقل است , در عین حال 25 هزار میلیارد تومان نیز بنزین و گازوئیل در کشور سالانه سوزانده شده و 10 هزار میلیارد تومان عمر مردم در ترافیک کلان شهر ها هدر می رود که بدین ترتیب باید مطرح نمود : سالانه 5/42 هزار میلیارد تومان فقط در حوزه های حمل و نقل و سوخت , تصادفات و ترافیک مصرف می شود .
بهرحال می توان با طرح های ویژه در سال اصلاح الگوی مصرف , ظرف سه سال این ارقام را بین 30 تا 50 درصد کاهش داد , هم اکنون میانگین مصرف سوخت خودروها در هر یک صد کیلومتر پیمایش بین 10 تا 12 لیتر در کشور است , این در حالیست که این رقم باید تا سال 1390 به حدود هفت تا هشت لیتر کاهش یابد از سوی دیگر این رقم هم اکنون در جهان حدود هشت لیتر است . لذا بنظر میرسد نصب برچسب انرژی بر روی خودروهای تولیدی در کشور الزامی است ,ازطرفی با توجه به عمر ناوگان عمومی در کشور هم اکنون متوسط عمر ناوگان حمل و نقل عمومی در کشور 30 سال است که اراده دولت بر آن است تا عمر ناوگان تا سال 1390 به 15 سال کاهش یابد . از سوی دیگر عمر خودروهای سواری نیز باید از 40 سال کنونی به 25 سال برسد.
همچنین طبق آمار موجودسهم حمل و نقل ریلی مسافردر جاده های کشور چهار درصد بوده و , این رقم باید تا سال 1390 به 18 درصد افزایش یابد , از سوی دیگر سهم حمل و تقل ریلی بار نیز در جاده ها باید از هشت درصد کنونی به 30 درصد برسد . بدیهی است با توجه باینكه حمل و نقل ریلی بار 80 برابر ارزانتر از حمل و نقل ریلی بار جاده ای است . و ازطرفی سهم حمل و نقل ریلی بار در جهان را 25 درصد . و در کشورهای توسعه یافته حدود 30 درصد میباشدوهم اکنون 27 درصد سفرهای درون شهری با اتوبوس ومینی بوس انجام میشود , این رقم باید تا سال 1390 به 40 درصد افزایش یابد . از سوی دیگر سهم تاکسی و وانتها نیز در حمل ونقل درون شهری از 18 درصد باید به 25 درصد و سفرهای ریلی درون شهری نیز از یک به 10درصد افزایش یابد .
هم اکنون سهم خودروهای تک سرنشین در سفرهای شهری در خیابان های اصلی حدود 60 درصد است , این رقم در کشورهای توسعه یافته حدود 30 درصد است که دولت

تلاش می کند تا سال 1390 این رقم را به همان حدود 30 درصد کاهش دهد .
مصرف سوخت کشور با اشاره به این که زمان انتظار برای انواع سیستم های حمل ونقل در جهان حدود 20 دقیقه و در کشورهای توسعه یافته حدود پنج دقیقه است , متاسفانه این رقم در کشور ما هم اکنون حدود 30 دقیقه است که باید تا سال 1390 به پانزده دقیقه کات در ایران حدود 34 نفر در تصادفات رانندگی کشته میشوند که این رقم در جهان حدود 20 نفر و کشورهای توسعه یافته پنج نفر است و لذا دولت تلاش می کند تا سال 1390 این رقم را به 15 نفر کاهش دهد .
شمار کشته های تصادفات به ازای هر 10 هزار وسیله نقلیه در کشورهای توسعه یافته یک نفر ودر دنیا پنج نفر است , متاسفانه طبق آمارکه این رقم در کشور ما هم اکنون 23 نفر است که باید تا سال 1390 به 10 نفر کاهش یابد .با توجه به رشد مصرف سوخت میبایستی تلاش خودروسازان برای تولید خودروهای کم مصرف كه هم اکنون افتخار خودروی رانا مصرف زیر شش لیتر در هر 100 کیلومتر پیمایش است .افزایش یابد تا خودروهای كم مصرف با 2 الی 3 درصد تولید گردد از سوی دیگر بر اساس توافق انجام شده دولت می بایستی تا سال 1390 مصرف سوخت خودروهای تولیدی کشور 30 درصد کاهش یابد که سازمان حفاظت محیط زیست باید بر این مسئله نظارت کند و در صورت تحقق آن می تواند موضوع را از طریق مراجع حقوقی و قضائی پیگیری کند .
براساس شرایط جهانی سوختهای فسیلی توسعه استفاده از سوخت گاز در خودروها را یکی دیگر از سیاست های اصلی وزارت نفت وصنایع و ستاد حمل و نقل و مدیریت مصرف سوخت کشور باید تلقی نمود و بر این اساس تا سال 1390 سهم 10 درصدی مصرف CNGدر حمل و نقل باید به 30درصد افزایش یابد که براین اساس امسال 90درصد سیستم های حمل و نقل عمومی و 50 درصد خودروهای شخصی در کشور باید پایه گاز سوز شود .از سوی دیگر سهم جایگاه های CNGباید به 15 درصد افزایش یابد دررابطه با آزاد سازی قیمت بنزین و گازوئیل نیز در صورتی که طرح هدفمند کردن یارانه ها در مجلس تصویب نشود , دولت تا پایان سال 1390 فرصت دارد تا نسبت به آزاد سازی قیمت حامل های انرژی شامل بنزین و گازوئیل اقدام نموده لیكن لازمست در این زمینه نیز طرح تامین اجتماعی برای اقشار آسیب پذیر جامعه نیز اجراء شود لازمست مراكز اسقاط خودروهای فرسوده كه برعهده خودرو سازان گذاشته شده نیز در این راستا اقدامات لازم را صورت دهند . برهمین اساس پلیس از طریق دوربین های کنترلی و سیستم های ورود اطلاعات بر مراکز اسقاط خودرو به صورت جدی نظارت خواهد کرد و صاحبان خودروهای متخلف به مراجع قضایی معرفی خواهند نمود.

مصرف بهینه انرژی اولین گام اصلاح الگوی مصرف برق

به باور بسیاری از کارشناسان و متخصصان امور فنی سازه سازی , استفاده از شیوه های بهتر و مؤثر تر مصرف چه در منازل مسکونی و چه در ادارات عمدتاً در قالب مصرف بهینه انرژی خلاصه شده و نمود پیدا می کند .
در حال حاضر یکی از مهمترین شاخصه های ساخت بناهای استاندارد در زمینه مصرف بهینه انرژی استفاده از پنجره های دوجداره است و گرچه استفاده از این نوع پنجره ها در مقایسه با پنجره های معمولی کمی پر هزینه تر است ؛ اما اگر صرفه جویی دراز مدت ناشی از پرداخت هزینه کمتر حامل های انرژی را در همان ابتدا محاسبه نمائیم , استفاده نکردن از آنها اقدامی اشتباه و حتی خنده دار جلوه خواهد کرد .
بررسی آزمایشگاهی نشان داده است که تبادل گرمایی و سرمایی در سازه

هایی که با استفاده از نوع پنجره ها ساخته شده اند, بسیار کمتر است . تا آنجا که دوره های سرد سال نیـاز کمتری به استفاده از سیستم های گرمایشی احساس می شود . یکی دیگر از مزایای استفاده از پنجره های دوجداره , کاهش راه یافتن آلودگی صوتی کوچه و خیابان به حیط ساکت منازل و ادارات است که این خود نتیجه ای جز آسایش بیشتر و انجام کارها با تمرکز بهتر و استرس کمتر ندارد .

یکی از راهکارهای مؤثر در زمینه کاهش مصرف انرژی در منازل مسکونی , استفاده از نسل جدید عایق های پوششی برای پشت بام هاست که در سال های اخیر پیشرفت های جالب توجهی در زمینه دانش ساخت آنها صورت گرفته است .
به عقیده کارشناسان استفاده از نوعی از این پوشش ها که لایه رویی آنها قابلیت انعکاس نور خورشید را دارد , می تواند از راهکارهای مؤثر در مصرف بهینه انرژی بخصوص در فصول گرم سال شود . این نوع پوشش ها به دلیل ساختار خاص و مواد مخصوصی که در بافت سازنده آنها به کار گرفته شده است , در فصول سرد سال مانع ار تبادل گرمایی با محیط می شود و از این رو در مصرف سوخت و تولید حرارت صرفه جویی قابل توجهی صورت می گیرد .از آن گذشته نه تنها استفاده از این پوشش ها بسیار راحت و سریع است . بلکه ضریب نفوذ آب باران نیز در آنها تقریبا صفر رسیده است که این نکته نیز درافزایش طول عمر مفید ساختمان ها بسیار مهم است .
در عین حال , بررسی های آزمایشگاهی نشان داده اند که در فصول گرم سال که تابش مستقیم نور خورشید به میزان قبال توجهی افزایش می یابد . مانع از گرم شدن بی دلیل ساختمان می شوند و در نتیجه سیستم های سرمایشی منازل از جمله کولرها فعایت کمتری خواهند داشت . فعالیت کمتر سیستم های سنتی و رایجی نظیر کولرهای آبی معادل مصرف کمتر آب و الکتریسیته است و این معنی اصلاح الگوی مصرف می باشد .
تجربه و بررسی های آزمایشگاهی نشان داده اند که استفاده از شومینه به عنوان منبع تولید حرارت در منازل با صرف انرژی قابل توجهی همراه است در حقیقت مشکلی که در خصوص شومینه وجود دارد , نبود سیستم به جریان انداختن گرمای تولید شده در محیط و همچنین خارج شدن حجم قابل توجهی از گرمای تولیدی به همراه گازهای ناشی از سوخت و سوز از مجرای دود کش آن است . این هم اکنون عمدتا از شومینه به عنوان یکی ار عناصر تزئینی و دکوری منازل یاد می شود تا بخشی از سیستم حرارتی منازل كه توصیه می شود از شومینه ها بعنوان استاندارد ساختمان ها استفاده نمود .
روی آوردن به چنین راهکارهایی در مرحله نخست با صرف هزینه بیشتری همراه است . اما همانطور که گفته شد در طولانی مدت بازگشت سرمایه قابل توجهی دارد . اما در کنار این نکات , راهکارهای دیگری نیز وجود دارد که نه تنها از بعد صرف هزینه هیچ تفاوتی نمی کنند بلکه در پائین آمدن هزینه های مربوط به حامل های انرژی تأثیر غیر قابل انکاری دارند . یکی از این راهکارها استفاده از پرده های ضخیم در زمستان ها به منظور ایجاد لایه های بیشتر عایق در کنار دیوارها و پنجره هاست تابه این ترتیب تبادل گرمایی منازل با محیط باز و سرد خارج به حداقل برسد .
به نظر می رسد استفاده از مجموعه ای از این راهکارها به عنوان گامی مهم و اساسی در کاهش مصرف انرژی در منازل و ادارات سرآغاز خوبی برای دستیابی به اهداف نهفته در راهبرد اصلاح الگوی مصرف در جامعه باشد . البته دستیابی به چنین اهدافی چندان هم

سخت به نظر نمی رسد .یکی از مهم ترین راهبردهایی که باید در زندگی روزمره مورد توجه قرار گیرد , تعمیر و نگهداری علمی و اصولی از وسایل وسیتمهای مختلفی است که در منازل به کار گرفته می شوند .
وسایلی همچون یخچال و فریزر از جمله مصرف کنندگان اصلی انر

ژی در منازل به حساب می آیند که با کمی دقت و توجه ضمن آن که می توان سرانه مصرف انرژی آنها را پایین آورد , می توان طول عمر مفید بیشتری نیز به آنها بخشید . همواده توجه داشته باشید که فنرهای پشت یخچال در صورت تمیز ماندن امکان بهتری برای جریان آزادانه هوا ایجاد می کند و این یعنی افزایش ضریب بازدهی یخچال و در نتیجه افزایش طول عمر مفید آن ماشین لباس شویی نیز از جمله این وسایل است که با کمی دقت و توجه به اصول اولیه علمی می توان صرفه جویی قابل توجهی در مصرف انرژی در این دستگاهها داشت . هیچ گاه ماشین لباس شویی را بیشتر از حجم متناسب مملو از لباس های چرک نکنید , چون احتمالا لباس ها به خوبی شسته نمی شوند و در نتیجه باشستشوی مجدد شما هم در هدر رفتن انرژی سهیم خواهید بود . از آن گذشته تجربه ثابت کرده است با قرار دادن چند تکه پارچه حوله ای یا حتی همان حوله دست و صورت در میان لباس ها در زمانی که مرحله خشک کردن آغاز می شود , آب اضافی لباس ها به راحتی گرفته می شود . تمامی این راهکارهای ساده از اصول اولیه علمی نشأت گرفته اند و از این رو می توان گفت توجه به همین اصول پیش پا افتاده نقش قابل توجهی در کاهش هزینه زندگی خواهد داشت . در حقیقت زمانی که نگاهی توأم به مبانی بنیادین و ساده علمی در قبال چگونه زندگی کردن داشته باشیم بی شک , اصلاح الگوی مصرف به صورت خودکار در زندگی نمودار پیدا خواهد کرد و در نتیجه بهبود کیفیت زندگی را شاهد خواهید بود .

الگویی برای اصلاح مصرف انرژی ومنابع

بررسی وضعیت كشورمان نسبت به الگوی مصرف جهانی :
بدون تردید دسترسی آسان به منابع انرژی از قبیل نفت ، گاز ، بنزین ، گازوئیل ، برق ، آب و ; و بی توجهی در استفاده بهینه از منابع در سالیان گذشته اسراف و رشد بی رویه مصرف و به هدر رفتن منابع ملی و نیز تشدید تخریب محیط زیست را در پی داشته است .
براساس گزارش موسسه ماركت اوراكل، ایران از نظر ارائه بنزین ارزان سومین كشور و از نظر میزان یارانه پرداختی به این كالا نخستین كشور در میان كشورهای جهان است و بیش از 36 درصد كل مصرف بنزین خاورمیانه در سال 2007 در ایران مصرف ‌شده

است. متوسط مصرف سوخت خودروهای بنزینی در كشورمان حدود 11 لیتر در روز است در حالی كه متوسط مصرف سوخت در كشورهای دیگر نظیر آلمان و ژاپن 25 در انگلیس 35، در فرانسه 19، در كانادا 65و در كشور آمریكا 73 لیتر در روز است. هر 10سال یكبار میزان مصرف سوخت در ایران 2 برابر می‌شود؛ اما این نرخ رشد در مقیاس جهانی یك تا 2 درصد بیشتر نیست و میزان سوخت مصرفی جهان در حدود هر 50 سال یكبار 2برابر می‌شود. یعنی ایران در مقایسه با میانگین جهانی 4 تا 5برابر بیشتر سوخت مصرف می‌كند. هم‌ا

كنون 9 درصد سوخت جهان در ایران و توسط تنها یك درصد جمعیت جهان مصرف می‌شود و هر ساله بیش از 38درصد از بودجه سالانه دولت ایران به یارانه بنزین اختصاص می‌یابد، در حالی كه در صورت مصرف استاندارد، ایران می‌تواند یكی از صادركنندگان بنزین باشد.
براساس گزارش صندوق بین‌المللی پول، ایران دومین كشور جهان از نظر پرداخت یارانه انرژی با رقم 37 میلیارد دلار می‌باشد. مصرف سرانه انرژی در ایران به ازای هر نفر بیش از 5 برابر مصرف سرانه كشوری مانند اندونزی با 225‌‌میلیون نفر جمعیت، 2برابر چین با یك میلیارد و 300‌میلیون نفر جمعیت و 4 برا بر كشور هند با یك میلیارد و 122‌میلیون نفر جمعیت است كه در مقایسه شاخص شدت مصرف انرژی در ایران با بسیاری از كشورهای جهان، شاهد وضعیت ناهنجار بهره‌برداری از انرژی می باشد .
الگوی مصرف آب آشامیدنی بر اساس اعلام بانك جهانی برای یك نفر در سال، یك متر مكعب و برای بهداشت در زندگی به ازای هر نفر، 100 متر مكعب در سال است. بر این اساس، در كشور ما 70 درصد بیشتر از الگوی جهانی آب مصرف می‌شود! از نظر مصرف برق هم ایران نوزدهمین كشور پرمصرف برق در دنیاست و دولت سالانه یارانه‌ 4000‌‌میلیارد تومانی برای برق را در نظر می‌گیرد.
مقایسه میزان مصرف در بخشهای مختلف با سایر كشورها ، نشان دهنده وضعیت نامطلوب مصرف در همه زمینه هاست . اگر آگاهی ما انسانهایی كه بی رویه مصرف می كنیم به حدی برسد كه هر بار از خود بپرسیم مصرف این مواد و انرژی تا چه اندازه ضروری است و هر مقدار مواد زاید كه تولید می كنیم یا هر مقدار انرژی كه مصرف می كنیم ، چه اثری بر آینده بشر می گذارد و چه هزینه ای را بر ما تحمیل می كند و همچنین اگر الگوی مصرف را درست بشناسیم و این الگو را در زندگی خود تعمیم دهیم ، شاید بسیاری از مشكلات اقتصادی كشور حل شود . تمام سرمایه های موجود كشور كه با زحمت فراوان به دست می آید در واقع امانت در دست ما هستند لذا باید در مصرف آن تدبیر شایسته داشته باشیم .

مسئولیت اجتماعی در تولید ومصرف انرژی

برخی از مواردی که مورد توجه قرار می گیرد عبارت از کاهش هزینه ها , توجه به محیط زیست , توجه بیشتر به سود آوری سازمانها و صرفه جویی در منابع , احساس مسؤلیت نسبت به کارکنان و سهام داران و مصرف کنندگان و حفاظت بیشتر از منافع آنها است . البته توجه به مسؤلیت اجتماعی و ارائه گزارش درباره آن تنها محدود به شرکتهای بزرگ نمی شود و می تواند بخش دولتی را هم شامل شود . چنانکه اخیراً در کشور چین شرکتهای دولتی موضوع ارائه گزارش سالانه مسؤلیت اجتماعی را بسیار جدی گرفته اند از آنجا که چینی ها به

کپی برداری بدون اجازه از محصولات دیگران مشهورند و رعایت نکردن کپی رایت به وجهه شرکتهای چینی لطمه زیادی زده است . در گزارش مسؤلیت اجتماعی آنها علاوه بر مواردی که ذکر شد , حفظ مالکیت معنوی هم مورد توجه قرار گرفته است . در کشور ما هم تعریف مسؤلیت اجتماعی شرکتهای دولتی و حصوصی و ارائه گزارش در این زمینه می تواند هم به ن

فع خود آنها و هم به نفع کشور باشد . با توجه به اینکه امسال سال اصلاح الگوی مصرف است به تدریج صرفه جویی مورد توجه بیشتری قرار گیرد , بسیاری از شرکتهای کشور ما منجمله شركت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران هم دست کم می توانند مسؤلیت اجتماعی خود را در این زمینه تعریف کنند و از این به بعد گزارش سالانه ای درباره انجام مسؤلیت اجتماعی خود در کاستن از هزینه ها و صرفه جویی در منابع ارائه دهند . لذا لازمست در زمینه استفاده از انرژی بیشتر بر مصرف انرژی نظارت نموده و انرژی را به بهترین نحو ممکن مورد استفاده قرار دهند آمارهای مصرف زیاد و سوء مصرف منابع در بسیاری از بخشها نشان می دهد که مسؤلیت اجتماعی شرکتهایی که به نوعی به تولید یا مصرف منابع می پردازند چقدر زیاد است . در اینکه بخشی از این سوء مصرف مربوط یه مصارف خانگی واسرافهای شخصی است شکی نیست . چنانکه به عنوان مثال ما دوبرابر کشورهای سرد سیری روسیه و سوئد در هر متر مربع ساختمان انرژی مصرف می کنیم اما واقعیات دیگری نیز وجود دارد که به مسؤلیت اجتماعی شرکتها و صنایع دولتی و خصوصی بر می گردد .اگر مصرف سوخت کل کشورهای صنعتی را بر تعداد اتومبیل های آنها تقسیم کنیم به هر اتومبیل در اروپا روزانه دو لیتر و در آمریکا چهار لیتر بنزین می رسد . در حالی که این رقم در ایران یازده لیتر به ازای هر اتومبیل است . مشخص است که این آمار حاکی از وجود انبوهی از خودروها در کشور است که پر مصرفند و مسؤلیت اجتماعی کارخانجات خودرو سازی برای تولید خودروهای کم مصرف و یا بخشهایی که باید برای معضل خودورهای پر مصرف فکری کنند را نشان می دهد . آمارهای دیگری نیز وجود داردکه در برخی از کشورهای دنیا بین یک یا دو بشکه نفت مصرف می شود تا معادل هزار دلار تولید صورت بگیرد در حالی که در ایران این رقم به 6/13 دلار بشکه میرسد.آیا اینکه ما بیش از مصرف روزانه ترکیه گاز همراه با نفت می سوزانیم و دیگر اینکه از خوراک تحویلی به پلایشگاه , 5% آن به مصرف سوخت خود پالایشگاه می رسد در حالی که این نسبت در دنیا بین یک تا دو درصداست همچنین تقریباً تمام صنایع کشور نیز به طور متوسط دوبرابر شاخص های جهانی انرژی مصرف می کنند به همین علت است که با این روند مصرف ممکن است ناچار شویم تمام تولید نفت خود را به جای صادر کردن , روانه بازار داخلی کنیم تا نیازهای داخلی کشورمان را تأمین کنیم

خطر سابقه مصرف مواد آلاینده محیط زیست

زمانی سوار شدن بر خودروهای بزرگ هشت سیلندری و استفاده از انبوه لوازم مصرفی نشانه پیشرفت تلقی می شد . اما چند سالی است درست مصرف كردن به خاطر حفظ محیط زیست ارزش تلقی می شود و محیط زیست دیگر واژه ای تفننی نیست . به طوری كه افكار عمومی از دولت ها و شركتها می خواهند برای حفظ زمین و سلامت عمومی در قبال حفظ محیط زیست مسئولیت بپذیرند، پذیرش مسئولیت اجتماعی از سوی مردم و دولت ها و شركتها در قبال محیط زیست به این معنی است كه همگی در نحوه مصرف منابع تجدید نظر نموده و درجهت كاهش مصرف اقدام نمایند .
در واقع واژه هایی نظیر شهرسازی سبز ، تولید سبز ، مسافرت سبز و ;. كه مدتی است در جهان كاربرد زیادی پیدا كرده است با همین هدف به وجود آمده اند . منظور از بكاربردن این تركیبات لغوی ، نشان دادن توجه بیشتر به حفظ محیط زیست است . در مسافرت سبز گردشگران می كوشند از آب و انرژی كمتری استفاده كنند و به طبیعت صدمه نزنند. در تولید سبز كارخانجات تلاش می كنند مواد آلاینده كمتری وارد محیط زیست كنند و می كوشند تا برای تولید به میزان بیشتری از مواد بازیافتی استفاده كنند در شهر سازی سبز هم بناها به گونه ای ساخته می شوند كه انرژی و آب كمتری نیاز داشته باشند به این ترتیب شكل معماری ساختمانها در شهرسازی سبز تغییر می كند و نتیجه آن كاهش مصرف انرژی میباشد.
مدیریت مصرف انرژی برق
مدیریت محیط زیست در ساده ترین شکل خود باید سه وظیفه را شامل تشخیص اهداف ،تعیین امکان تحقق آنها و تدوین واجرای راهکارها برای انجام اموری كه برای اصلاح الگوی مصرف امکان پذیر باشد در نظر بگیرد برای اجرای راهکارهای نوین مدیریت محیط زیستی باید توجه کرد که در محیط کار همه چیز قابل تغییر است از تمایلات دست اندرکاران محیط زیست گرفته تا نظرات عمومی و قابلیتهای بشری لذا مدیر محیط زیستی باید انعطاف پذیر سازشگر و با ذکاوت باشد .
مدیریت محیط زیستی علاوه بر پیش بینی هایی که در زمینه اجرای موارد مورد نظر کارشناسی دارد باید متکی بر دستاوردهای پذیرفته شده علمی استفاده از تکنیکهای مدل سازی , شبیه سازی و تخمین باشد و به این وسیله مشكلات را شناسایی و مکانیسم های جبرانی را محقق کنند.
هم اکنون مدیریت محیط زیستی می تواند با ابزارهای مدیریتی نوین فرایندهای نظارت , جمع آوری اطلاعات , ارزیابی میزان اثرات ، پردازش اطلاعات , تصمیم گیری و ارتباطات وضعیت مصرف انرژی ودیگر منابع را بهبود بخشد به طوری که مدیران محیط زیستی همواره با مسائل د

ر حال رشدی روبرو هستند و به این دلیل نیاز به امکانات کمکی بیشتری دارند دنیای امروز که بدون حفظ منابع زیستی معنی ندارد به سمتی پیش می رود که مدیران محیط زیستی باید هر چه بیشتر از روشهای تصمیم گیری سنتی دور شده و به روش پیش بینانه نزدیک شوند این در حالی است که امروزه در جوامع بشری توسعه با بکارگیری انرژی بیشتر میسر می شود و د

ر روند توسعه انسان خصوصیات فیزیکی , شیمیایی , بیولوژیکی , اجتماعی و سنتی محیط خود را دگرگون می کند و این امری اجتناب ناپذیر است .
تولید انتقال و مصرف انرژی اثرات مهمی را در محیط زیست زمین بر جای می گذارد امروزه سیاستهای تولید و به کارگیری انرژی در مسائل محیط زیستی , محلی و منطقه ای نقش محوری را بر عهده دارند بنابراین ضرورت تعیین رابطه پیچیده مسائل محیط زیستی با انرژی بیش ار پیش ملموس شده است .
پیشرفت و توسعه جوامع پیشرو با استفاده از انرژی در مقیاس وسیع به منظور تقویت سیستم تولید مدرن میسر شده است . به طوری که انرژی زیر بنایی قویی را برای پیشرفت اقتصادی بنا می نهد و نقش تعیین کننده ای در زندگی بشر دارد از آغاز تاریخ بشر در مقیاس جهانی بار فراوانی را به محیط زیست تحمیل کرده و نباید اجازه داد که صدمه به محیط زیست جهانی که بشر بقا و حیات جهانی خود را مرهون آن می داند به نقطه ای برسد که راه بازگشت و جبرانی وجود نداشته باشد و بهترین راهکار اصلاح الگوی مصرف از طریق مبانی علمی و پژوهشی می باشد به این سبب است که تولید کنندگان و مصرف کنندگان انرژی باید در خصوص نقشی که انرژی برای دستیابی به توسعه پایدار به عهده دارد , عمیقاً تفکر کنند . در این خصوص حفظ محیط زیست که قابل جایگزینی نیست باید بطور جامع مد نظر قرار گیرد و سعی شود چرخه نابهنجاری که بیشتر به دلیل مصرف نا صحیح به شکل چرخه رشد اقتصادی , استفاده از انرژی ومشکلات محیط زیستی رشد یافته , از میان برود
در زمان فعلی انرژی در حیات اقتصاد صنعتی جوامع , نقش زیر بنایی را ایفا می کند , به این معنا که چنانچه انرژی به مقدار کافی و به موقع در دسترس باشد , توسعه اقتصادی نیز میسر خواهد بود . منابع خدادادی در کشور ایران با قیمتهایی نازل تر از دیگر کشورها و با سهولت بیشتری به مصرف کننده عرضه می شود .
میزان مصرف و اتلاف انرژی در ایران به مراتب بالاتر از کشورهای صنعتی است و وضعیت مصرف انرژی در کشور ایران با اصول مربوط به ارتقای بهره وری و بازدهی انرژی در جهان مغایرت دارد .
آیا بهره برداری به این شکل ادامه خواهد داشت ؟ یا مسولان دلسوز نظام باید به دنبال راهکارهایی در راستای اصلاح الگوی مصرف باشند ؟ مسلم

ا منابع انرژی مانند تمامی پدیده های طبیعی دیگركه در حال کاهش هستند و از آنجایی که دیگر حتی تصور زندگی عادی انسان امروزی بدون استفاده از منابع انرژی ممکن نیست بحران احتمالی را قبل از وقوع باید از طریق مدیریت محیط زیستی و اصلاح الگوی مصرف تلاش کرد و حل نمود . و همزمان با توسعه فناوری های نوین به سر

مایه گذاری در روشهای استفاده بهینه از انرژی و گسترش آنها فکر و سپس عمل کرد .
مصارف انرژی
سوخت مصرف سالانه انرژی در ایران معادل 250میلیون تن (میلیون لیتر) در روز است . مطالعات شرکت بریتیش پترولیوم مصرف انرژی در ایران را بسیار بیشتر از کشورهایی می داند که از نظر توسعه یافتگی در سطح بالاتری نسبت به ایران قرار دارد . این گزارش , مصرف ایران را در مرتبه سیزدهم کشور جهان می شمارد . صاحب نظران مصرف بالای سوخت خودرو را به علت عدم بهره گیری از خدمات عمومی و ارزانی سوخت را از علل این موضوع می دانند . میزان سرانه سوخت خودروهای آلمانی2 الی2/5 لیتر است و در ایران 10الی11 لیتر است . در حالی که بیش از نیمی از بنزین کشور وارداتی است .
مصرف بی رویه به علت ارزانی و عادت به مصرف غیر صحیح باعث اتلاف انرژی کشور و طی رویه ای غیر دینی در فرهنگ عمومی شده به گونه ای که ممکن است منازل مردم که با صرف سوخت بیش از حد گرم شود , برای تعادل حرارت منزل پنجره ها نیز باز شده و سرمایه ملی به هدر برود . در این جهت باید دولت کنترل لازم را معمول دارد و اتلاف گرمایی در ساختمان ها با نظارت های فنی به حداقل برسد و فرم ها و استانداردهای وسایل گرمایی و سرمایی و نوع گرمایی وسرمایی و نوع پنجره ها درها , منافذ باید با نظارت فنی تابع استاندارد قرار گیرد.
برق مصرفی توسط آموزش رسانه ای نیاز است تحت کنترل های غیر انسانی هوشمند قرار گیرد و با زمان محدود کنترل گردد .
مصرف برق مصرفی خیابان ها با کنترل های فتوسل هوشمند باید به صورت مضاعف تحت کنترل واقع شود . عمدتا در مناطق وسیعی از یک شهر به سبب خرابی حساسه موجود انرژی با اندازه زیاد و به مدت زیاد تا زمان تعمیر به هدر می رود .
تبدیل انرژی در کارخانه های قدیمی و مناطق تجاری باید تحت کنترل در آید تا انرزی ارزان بی جهت مصرف نشود . به علت ارزانی گاز مغازه های تجاری در زمستان ضمن روشن کردن گاز در مغازه را باز نگه می دارند و از لامپ های پرنور بی سبب در روز استفاده می کنند .
صرفه جویی در مصرف انرژی

لینک کمکی